Περίληψη
Ἐπιστολὴ τοῦ Ἀρχιστράτηγου Richard Church πρὸς τὸν Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, μὲ τὴν ὁποία τοῦ ζητᾶ νὰ μεταφερθεῖ στὸ Διακοφτὸ μὲ τὰ στρατεύματά του, προκειμένου νὰ κατορθωθεῖ ὁ σκοπός του νὰ μεταφέρει τὸν πόλεμο στὴ Ρούμελη. Ὁ Ἀρχιστράτηγος ἐξηγεῖ αὐτήν του τὴ στρατηγικὴ ἐπιλογή: πρῶτον, θὰ ἀπομακρυνθοῦν ἐχθρικὰ στρατεύματα ἀπὸ τὴ Ρούμελη, καὶ δεύτερον, θὰ μεταβοῦν στὴ Στερεὰ Ἑλλάδα τὰ ρουμελιώτικα στρατεύματα ἀπὸ τὴν Πελοπόννησο, ὅπου φαίνεται πὼς εἶναι ἀπρόθυμα νὰ πολεμήσουν. Ὁ Ἀρχιστράτηγος ζητᾶ ἀπὸ τὸν Θεόδ. Κολοκοτρώνη νὰ βοηθήσει τὸν Δημήτριο Πλαπούτα (Κολιόπουλο) στὴν πολιορκία τῆς Πάτρας, ὥστε ὁ ἴδιος νὰ μπορεῖ νὰ μεταβεῖ στὴ Στερεά, νὰ καταλάβει τὸ «ἀντικρὺ τῆς Βοστίτζας παλαιὸν φρούριον» (Παλιοκάστρο, στὸ σημ. Εὐπάλιο· γιὰ τὴ θέση βλ. Ἀνδρ. Κυτέας, Στὸν δρόμο πρὸς τὴν ἐλευθερία, σ. 318) μαζὶ μὲ τὶς νησίδες Τριζόνια. Δηλώνει πὼς δὲν μπορεῖ νὰ ἐξασφαλίσει τὴν τροφοδοσία τοῦ στρατοπέδου στὸ Κλειδὶ καὶ θεωρεῖ περισσότερο κρίσιμες τὶς μάχες στὴν περιοχὴ τῆς Ἀχαΐας. Ἀναφέρεται καὶ σὲ ἕνα περιστατικὸ μὲ τὸν ὁπλαρχηγὸ Φραγκάκη (Φραγκόπουλο), ποὺ τὸν ἀφόπλισαν οἱ ἄνθρωποι τοῦ Δημήτριου Μελετόπουλου καὶ τοῦ Νικόλαου (;) Πετιμεζᾶ. Ὁ ἴδιος τὸ θεωρεῖ «ἀτιμία», ποὺ τὸν ἐμποδίζει ἀπὸ τὸν σκοπό του, νὰ ἐπιστρέψουν δηλαδὴ οἱ προσκυνημένοι στὶς ἑλληνικὲς δυνάμεις (γιὰ τὸν Φραγκάκη βλ. καὶ ἔγγρ. [932] καὶ [935]). Στὰ Ὑπομνήματα ἔχει δημοσιευτεῖ ἀπόσπασμα τῆς ἐπιστολῆς.
Προηγούμενες Εκδόσεις: Ὑπομνήματα, σ. 563-564.
Ἐκ τοῦ κατὰ τὸ Διακοπτὸν στρατοπέδου
Τῇ 7 Ὀκτωβρίου 1827
Περιπόθητὲ μου Στρατηγέ
Ἔλαβα ὅλα σας τὰ γράμματα τὰ ἕως σήμερον. Σᾶς εὐχαριστῶ δι’ αὐτά, διὰ τὸν ζῆλον καὶ ἐνεργητικότητά σας τὴν ὁποίαν δεικνύετε ὑπὲρ τῆς Πατρίδος, καθὼς καὶ διὰ τὴν πρὸς ἐμέ σας φιλικὴν διάθεσιν. Εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαῖον νὰ μεταβῆτε πρὸς τὰ ἐνταῦθα μὲ ὅσα περισσότερα δύνασθε στρατεύματα, ἄλλως δὲ θέλει ἀπαντήσω δυσκολίας εἰς τὴν πραγματοποίησιν τοῦ ὁποίου ἔχω σκοποῦ, δηλαδὴ νὰ φέρω τὸν πόλεμον εἰς τὴν Ῥούμελην. Ἂν τοῦτο κατορθώσω κερδίζω πρῶτον, τὸ νὰ διώξω τοὺς Τούρκους ἀπό τινα μέρη αὐτῶν τοῦ τόπου, τῆς Ῥούμελης, καὶ δεύτερον νὰ ὁδηγήσω ἐγκαίρως ὅλους τοὺς εἰς τὴν Πελοπόννησον Ῥουμελιώτας εἰς τὴν πατρίδα των διὰ νὰ τὴν βοηθήσουν. Αὐτὸ εἶναι ἐκ τῶν ἀντικειμένων τὰ ὁποῖα ἔχω πρότινων μηνῶν. Ἡ παντελὴς ἔλλειψις ὅμως τῶν τροφῶν τὸ κατέστησαν ἄχρι τοῦδε ἀδύνατον. Δὲν προσμένω εἰμὴ δέκα ἡμερῶν τροφὰς διὰ νὰ διαπλεύσω τὸν Κόλπον. Ἂν ὅμως βιασθῶ νὰ στρέψω τὴν προσοχήν μου εἰς τοὺς κατὰ τὰς Πάτρας Τούρκους, καὶ νὰ βοηθήσω τὸν Κολιόπουλον, δὲν θὰ ἠμπορέσω νὰ ἀπεράσω εἰς τὴν Ῥούμελην, ὅπου εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαῖον νὰ εὑρίσκωμαι. Κινηθῆτε λοιπὸν εἰς τρόπον ὥστε νὰ βοηθήσητε τὸν Κολιόπουλον, καὶ νὰ ἀνταποκριθῆτε μετ’ ἐμοῦ. Σᾶς λέγω μὲ τὴν μεγαλητέραν ἐμπιστοσύνην ὅτι καθὼς μείνω ἐλεύθερος νὰ κινηθῶ πρὸς ἐκεῖνα τὰ μέρη, σκοπὸν ἔχω νὰ καταλάβω τὸ κατὰ τὴν Ῥούμελην, ἄντικρυ τῆς Βοστίτζας, παλαιὸν φρούριον, καὶ τὰς περὶ αὐτὸ μικρὰς νήσους, τὰ Τριζόνια, καὶ ἑπομένως νὰ κινηθῶ κατὰ τὰς περιστάσεις. Τοιουτοτρόπως ἐλπίζω νὰ ὁδηγήσω ἓν δυνατὸν σῶμα Ῥουμελιώτων πρὸς τὸ ἄλλο μέρος τοῦ Κόλπου.
Δὲν ἠμπορῶ νὰ σᾶς ὑποσχεθῶ τροφὰς διὰ τὸ Κλειδι, ὅθεν τοῦτο ἂς μὴν σᾶς ἐμποδίσει νὰ ἔλθετε πρὸς τὰ ἐδώ. Στοχάζομαι ὅτι θέλει δυνηθῶμεν νὰ πολιορκήσωμεν τὰς Πάτρας· ἔπειτα θεωρῶ ὅτι [[τὰ]] πρὸς ταῦτα τὰ μέρη (τὰ ἐδὼ δηλ.) στρατιωτικὰ κινήματά μας εἶναι ἀναγκαιότερα κατὰ ταύτην τὴν στιγμὴν παρ’ ἄλλοτε, καὶ παρὰ κάθε ἄλλον μέρος. Εὐαρεστηθεῖτε νὰ ἐκδώσετε πρὸς ἅπαντας τοὺς καθ’ ὅλην τὴν Πελοπόννησον ἀξιωματικοὺς ὁποιουδήποτε βαθμοῦ, διαταγὰς ἐγκυκλίους διὰ νὰ ὑπακούουν εὐθὺς εἰς τὰς ἀμέσους διαταγάς μου. Διέταξα καὶ τὸν Μελετόπουλον καὶ μ’ ἀπεκρίθη ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἔλθῃ ἄνευ διαταγῆς σας. Αὐτὴν τὴν ἀπείθειαν ἤθελε παιδεύσω εὐθὺς ἂν δὲν ἀδυνατοῦσα τὸν Κολιόπουλον, μεταφέρων ἐκεῖθεν τὸν Μελετόπουλον, καθ’ ἥν στιγμὴν εἶναι οἱ Τοῦρκοι πρὸς ἐκεῖνα τὰ μέρη. Τὸ συμβὰν εἰς τὸν Φραγκάκην τοῦ ὁποίου τοὺς ἀνθρώπους καθὼς καὶ τὸν Γ. Κίτζον ἀφώπλισαν οἱ περὶ τὸν Μελετόπουλον καὶ Πετιμεζὰν εἶναι κάμωμα τὸ ὁποῖο προξενεῖ ἀτιμίαν. Ὁ Φραγκάκης εἶναι γνωστός σας, καὶ θεωρῶ ὅτι πρέπει νὰ τὸν βάλω εἰς κατάστασιν νὰ ὑπηρετεῖ τὴν Πατρίδα. Πιστεύετε εἰς τὴν εἰλικρίνειαν τῆς φιλίας μου, καὶ ὅτι ἐπιθυμῶ νὰ σᾶς ἴδω. Ἡ κατὰ Ῥούμελην ἐκστρατεία θέλει ὠφελήσει μεγάλως κι’ ἐκεῖνα τὰ μέρη καὶ τὴν Πελοπόννησον. Κινηθῆτε λοιπὸν ὅσον τάχιστα ἀκολουθοῦντες τὸν συντομώτερον δρόμον διὰ τὰ Νεζερά. Περὶ ὅσων ἄλλων μ’ ἐγράψετε καὶ μὲ γράφητε θέλει ὁμιλήσωμεν ἀνταμονώμενοι.
ὁ εἰλικρινέστατός σας φίλος καὶ
Ἀρχιστράτηγος
R. Church
Πρὸς τὸν στρατηγὸν Θεόδωρον Κολοκοτρώνην Γεν(ικὸν) Ἀρχηγὸν τῶν Πελοποννησιακῶν στρατευμάτων.
[ἐπιγραφὴ διεύθυνσης:]
ἐκ τοῦ ἀρχιστρατηγείου
Πρὸς τὸν στρατηγὸν κύρ. Θ. Κωλοκοτρόνην Γενικὸν Ἀρχηγὸν τῶν Πελοποννησιακῶν στρατευμάτων
Εἰς τὸ στρατόπεδον
[ἀπὸ ἄλλο χέρι:]
547
ὁ ἀρχιστράτηγος
ἐγράφ. 7 8βρίου Διακοπ.
ἐλήφ. 10 8βρίου Καρύτ.
ἀπόκρ. τὴν ἰδίαν