Επιστολή που υπογράφουν από κοινού οι Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, Κυριακούλης Μαυρομιχάλης, Παναγιώτης Γιατράκος, Διονύσιος Τρουπάκης, Αναγνωσταράς και Δημήτριος Παπατσώνης προς τους προκρίτους της Ύδρας, με την οποία τους ενημερώνουν για τις συγκρούσεις που διεξήχθησαν στο Βαλτέτσι και στην ευρύτερη περιοχή γύρω από την Τριπολιτσά στα τέλη Απριλίου 1821. Αναφέρονται ιδιαίτερα στις συγκρούσεις γύρω από το Βαλτέτσι, στις 24 Απριλίου 1821, κατά τις οποίες οι επιτιθέμενες οθωμανικές δυνάμεις από την Τριπολιτσά υπέστησαν σημαντικές απώλειες. Παράλληλα, όμως, διαλύθηκε και το ελληνικό στρατόπεδο, χωρίς να διαλυθούν τα στρατιωτικά σώματα που το συγκροτούσαν, καθώς αυτά κατέφυγαν σε γειτονικές οχυρές θέσεις και ανασυγκροτήθηκαν (Ημερολόγιο του Αγώνα, 2023, σ. 127). Οι επιστολογράφοι φαίνεται να εξωραΐζουν σε κάποιον βαθμό την έκβαση των γεγονότων και συμπληρώνουν την ενημέρωση των Υδραίων με αναφορά σε νέες συγκρούσεις, οι οποίες διεξάγονταν την ημέρα σύνταξης της επιστολής. Η αναφορά αυτή μπορεί να θεωρηθεί ένδειξη της επιμονής και του ακμαίου ηθικού των ελληνικών δυνάμεων, στάση που επιβεβαιώθηκε λίγες εβδομάδες αργότερα με τη νικηφόρα μάχη του Βαλτετσίου, στις 13 Μαΐου 1821.
Μετά την αφήγηση των πολεμικών συμβάντων, οι συντάκτες διατυπώνουν συγκεκριμένα αιτήματα: επισημαίνουν την ανάγκη να κινηθούν τα υδραίικα πλοία προς τα κάστρα της Κορώνης και της Μεθώνης και, κυρίως, προς την Πάτρα, προκειμένου να ενισχυθεί ο αποκλεισμός των εκεί οθωμανικών δυνάμεων, και ζητούν την άμεση αποστολή όπλων και πυρομαχικών, εξαιτίας των σοβαρών ελλείψεων που αντιμετώπιζαν τα στρατόπεδα στο εσωτερικό της Πελοποννήσου. Τέλος, ζητούν να πληροφορηθούν εάν ο «αρχηγός» – εννοώντας τον Αλέξανδρο Υψηλάντη – είχε φθάσει στην Ύδρα ή στις Σπέτσες, καθώς είχαν λάβει ανεπιβεβαίωτη πληροφορία σχετικά με την άφιξή του (Απ. Ε. Βακαλόπουλος, «Φήμες και διαδόσεις κατά την Ελληνική Επανάσταση του 1821», σ. 219–223).
Η συλλογική υπογραφή της επιστολής από τα συγκεκριμένα πρόσωπα αποτελεί ένδειξη ότι το ελληνικό στρατόπεδο γύρω από την Τριπολιτσά δεν είχε ακόμη οργανωθεί πλήρως και ότι ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης δεν είχε αναδειχθεί σε αναγνωρισμένο αρχηγό της πολιορκίας. Αξίζει, μάλιστα, να σημειωθεί ότι η συγκεκριμένη ομάδα στρατιωτικών ηγετών – ο Κολοκοτρώνης, ο Μαυρομιχάλης, ο Τρουπάκης, ο Αναγνωσταράς και ο Παπατσώνης – είχε σχηματιστεί κατά την απελευθέρωση της Καλαμάτας, στις 23 Μαρτίου 1821. Στην ομάδα αυτή προστέθηκε στα Βέρβενα ο Γιατράκος, προερχόμενος από το λακωνικό στρατόπεδο που είχε συγκροτηθεί εκεί, το πρώτο ενόψει της πολιορκίας της Τριπολιτσάς.
Φιλογενέστατοι καὶ ἡρωϊκώτατοι ἄρχοντες τῆς νήσου Ὕδρας·
Ἐκ Βαλτετζίου τῇ 26 Ἀπριλίου 1821.
Ἔλαβον τὸ φιλογενές σας καὶ εἶδον τὴν ἀξίωσίν σας περὶ τῆς ἐσχάτης μάχης κατὰ τῶν τυράννων, καὶ εἰς ἀπόκρισιν σᾶς λέγω, ὅτι ὁ πόλεμος αὐτὸς ἐστάθη πολλὰ πεισματικός· ἐχαλάσαμεν τοὺς μύλους ὁποῦ ἄλεθαν, ἐκόψαμε τὸ ἥμισυ νερόν τους, σκοτώνοντες ἀρκετούς, χωρὶς νὰ ἠξεύρωμεν τοὺς λαβωμένους, καταδιώκοντές τους ἕως τὰς θύρας τῆς μάνδρας Τριπολιτζᾶς μὲ μικροψυχίαν τους μεγαλωτάτην. Σήμερον ὅμως ἐκροτήθη καὶ ἄλλος πόλεμος ὡς ἀκολούθως. Ἦλθον κατεπάνω μας αἰφνιδίως ἕως τρεῖς χιλιάδες τύραννοι, ἡμεῖς καὶ ἀμέσως ἀνοίξαμεν πιάνοντες τὰ ἀναγκαῖα μέρη καὶ ἐκροτήσαμεν τὸν πόλεμον τζακίζοντές τους καὶ πηγαίνοντές τους κυνηγῶντας ἕως τὴν μάνδραν πάλιν τῆς Τριπολιτζᾶς· πόσοι ἐξ ἐκείνων ἐσκοτώθησαν ἕως ὥρας ἄδηλον, καθότι αὐτοί, ἅμα ὁποῦ ἰδοῦν σκοτωμένον ἀμέσως καὶ τὸν παίρνουν. Εἰς τὸν πρῶτον πόλεμον ἐσκοτώθη εἷς στρατιώτης ἐξ ἡμῶν, ἐλαβώθησαν ἀβλαβῶς καὶ ἄλλοι τρεῖς· σήμερον ἐσκοτώθησαν εἰς τὸν πόλεμον δύο ἐξ ἡμῶν, ἕνας Μανιάτης ἦτον ἄρρωστος εἰς τὸ ὀσπήτιον καὶ τὸν ἐσκότωσαν, καὶ ἕνα γέρον ἕως 80 χρονῶν· ὁ παρὼν σᾶς λέγει στοματικῶς ὡς ὀφθαλμοφανῶς ἰδὼν τὰ πάντα. Ἄρχοντες φιλογενέστατοι, τὸ νὰ φθάσωσιν τὰ πλοῖα σας εἰς τὰ κάστρη Κορώνης καὶ Μοθώνης, μάλιστα εἰς Πάτρας, εἶναι ἐκ τῶν πολλὰ ἀναγκαίων, καὶ ἐπειδὴ δὲν ἐλπίζομεν εἰς ἄλλον τινά, εἰμὴ εἰς τὴν φιλογένειάν σας καὶ συμπάθειαν, σᾶς θερμοπαρακαλοῦμεν διὰ ἀγάπην τοῦ γένους νὰ προφθάσωσιν ὅσον τάχος, καὶ θέλει ἀξιωθῆτε ἡ φιλογένεία σας λαμπροτάτους τοὺς στεφάνους τῆς δόξης· διὰ δὲ τοὺς εἰς Τριπολιτζὰν καὶ ἀλλαχοῦ, εἴμεθα ἱκανοί, καθότι ὁ πόλεμος ἔχει αὐτά· πότε θὰ τοὺς νικῶμεν, πότε θὰ μᾶς νικοῦν, ἕως οὗ νὰ τοὺς ἀποτελειώσωμεν. Παρακαλῶ νὰ μᾶς εἰδοποιήσητε περὶ τοῦ ἀρχηγοῦ ἂν ἔφθασεν αὐτοῦ ἢ εἰς Πέτζας, καθότι ἐδῶ μᾶς ἔπηραν τὸν μουζδὲ (καλά, ευχάριστα νέα, τουρκ. mu§tu/ müjde) διὰ λόγου περὶ τοῦ ἐρχομοῦ του, ἀλλ᾿ ἀμφιβάλλομεν, καὶ μᾶς ὑποχρεοῖτε.
Σᾶς προσκυνοῦμεν μὲ σέβας καὶ μένομεν.
Θεόδωρος Κολοκοτρώνης
Κυριακούλης Μαυρομιχάλης
Παναγιώτης Γιατράκος
Διονύσιος Τρουπάκης, υἱὸς τοῦ Μούρτζινου
Ἀναγνώστης Παπαγεωργίου
Δημήτριος Παπατζώνης
Γενναιότατοι ἀδελφοί, σᾶς θερμοπαρακαλοῦμεν νὰ μᾶς προφθάσετε ντουφέκια, πέτρες καὶ βόλιμι, διότι ἔχομεν μεγαλοτάτην τὴν ἔνδειαν καὶ χρείαν των.
Τοῖς φιλογενεστάτοις καὶ ἡρωϊκωτάτοις ἄρχουσι καὶ ἐγκρίτοις τῆς νήσου Ὕδρας, εἰς Ὕδραν.