Περίληψη
Ἐπιστολὴ τοῦ Θεόδωρου Κολοκοτρώνη πρὸς τὸν Νικήτα Σταματελόπουλο, μὲ τὴν ὁποία τὸν ἐνημερώνει: γιὰ τὶς κινήσεις τοῦ ὀθωμανικοῦ στόλου στὰ παράλια της δυτικῆς Πελοποννήσου καθὼς καὶ γιὰ τὴν «πανούκλαν καὶ λιμικὴν» ποὺ εἶχε προσβάλει τὰ πληρώματά του· γιὰ τὶς κινήσεις τοῦ ἑλληνικοῦ στόλου· γιὰ τὴν ἐπικείμενη μετάβαση τοῦ πρίγκιπα Ἀλέξανδρου Καντακουζηνοῦ ὡς «ἀρχιστρατήγου τῶν ἁρμάτων καὶ προβλεπτὴ τῶν ζωοτροφιῶν» στὸ στρατόπεδο τῶν Δερβενίων· τέλος, γιὰ τὶς ἐξελίξεις στὶς πολιορκίες τῆς Μονεμβασίας καὶ τῆς Τριπολιτσᾶς. Ἰδιαίτερη μνεία γίνεται στὴν ἐξόντωση τῶν «Περσομονεβασιτῶν», δηλαδὴ τῶν μουσουλμάνων τῆς Μονεμβασιᾶς, ἡ ὁποία ὅμως δὲν ἀνταποκρίνεται στὰ πραγματικὰ γεγονότα. Ὁ Θεόδ. Κολοκοτρώνης καθησυχάζει τὸν Νικήτα, ὁ ὁποῖος φαίνεται νὰ κάνει κριτικὴ στὴν εἰρηνικὴ παράδοση τῆς Μονεμβασιᾶς καὶ τὴ μὴ ἐξόντωση τῶν ἐκεῖ Ὀθωμανῶν. Τὶς διαπραγματεύσεις γιὰ τὴν παράδοση τοῦ φρουρίου εἶχε ἀναλάβει ὁ Ἀλ. Κατακουζηνὸς ὡς ἀπεσταλμένος τοῦ Δημ. Ὑψηλάντη (βλ. Βασ. Παναγιωτόπουλος, Δυὸ πρίγκιπες, σ. 226 κ.ἐξ.· τὶς συνθῆκες παράδοσης τοῦ φρουρίου βλ. στὸ ΑΕΠ, τ. 1, σ. 442-444), ἐνῶ οἱ Ὀθωμανοὶ τῆς πόλης μεταφέρθηκαν στὶς ἀκτὲς τῆς Μικρᾶς Ἀσίας (βλ. καὶ Ἰω. Φιλήμων, ΔΙΕΕ, τ. 4, σ. 70).
Προηγούμενες Εκδόσεις: ΙΑΘ, τ. 1, σ. 131-132.
Ἀδελφὲ καπιτᾶν Νικήτα Σταματέλου:–
Ἔλαβον πρότερον τὸ ἀδελφικὸν σου, ἐχάρην τὴν ἀγαθὴν ὑγείαν σου, ἶδον τὰ γραφόμενά σου, καὶ ὅτι σὲ ἀλησμόνησα, τὸ ὁποῖον αὐτὸ ποτὲ δὲν γίνεται διὰ τὸ νὰ ἔγραφον εἰς τοὺς ἄλλους. Καὶ σὲ λέγω ὅτι εἰς τὰς 29: τρέχοντος ἡ ἐχθρικὴ ἁρμάτα ἐφάνη εἰς Μοθοκόρωνα καὶ εἶναι κομμάτια καράβια εἴκοσι ἕξ, καὶ ἐπειδὴ δὲν ἔχει ἀνθρώπους, μέρος εἰς τὰ πανιὰ εἶναι καὶ μέρος ὑπάγει κατὰ τὴν Γουμενίτζαν, καὶ φαίνεται πῶς ἔχουν σκοπὸν νὰ πάρουν καὶ τὰ πρῶτα καράβια ἐχθρικὰ ὁποῦ ἦτον ἐκεῖ καὶ ἐπειδὴ ἰξεύρω πῶς τὸ τοιοῦτον θέλετε ἀκούσει αὐτοῦ, σᾶς τὸ προγράφω καὶ σᾶς λέγω ὅτι αὐτὸ ἀπὸ τὸν νοῦν σας νὰ μὴν ἀπεράση διόλου, διότι τὸ μὲν ἔχουν πανούκλαν καὶ λιμικὴν ἀπαραδειγμάτιστον καὶ ψοφοῦν καθημερινῶς ὡς τὰ σκυλιὰ καὶ ἄνθρωποι δὲν εἶναι, τὸ δὲ τὰ ὑδροπετζότικα σύν Θεῷ θέλουν φθάσει ταχέως ἐκεῖ καὶ θέλουν τὰ ἀφανίσει. Διὰ τοῦτο ἐπειδὴ ἔρχεται αὐτοῦ καὶ ὁ πρίγκηψ Κατακουζινὸς ἀρχιστράτηγος τῶν ἁρμάτων καὶ προβλεπτὴς τῶν ζωοτροφιῶν σας καὶ τῶν ἀναγκαίων, καὶ ὅλοι σας νὰ ἔχετε ὑπακοὴν καὶ εὐπείθειαν εἰς τὴν ἐκλαμπρότητά του, καὶ νὰ σταθῆτε αὐτοῦ μὲ κοινὴν γνώμην καὶ γαϊρέτι διὰ τὸν ἀφανισμὸν τῶν τυράννων χωρὶς νὰ ἀφίσῃς τὸ γαϊρέτι καὶ τὴν γενναιότητα. Διὰ τοὺς Περσομονεβασίτας κουσούρι δὲν ἔγινε, καὶ οἱ φίλοι σου ὅλοι ἐπαστρεύθησαν, καὶ ἂν εἶναι καὶ τίποτα ἔχομεν καιρὸν καὶ μὴν βιάζεσαι· τὸ χρέος σου κοίταξε νὰ κάμῃς αὐτοῦ, ὡς δεῖ καὶ πρέπει.
Ἡ πολυορκία τῆς Τριπολιτζᾶς πηγαίνει πολλὰ καλὰ καὶ κινδυνεύουν νὰ φάγουν ὅλα τὰ ἄλογά τους. Ἀπὸ αὐτοῦ ὅ,τι τρέχει νὰ μοῦ γράφετε. Ὅλους τοὺς φίλους καὶ στρατιώτας ἀσπάζομαι. Ὑγιαίνοιτε.
Τῇ 31: Αὐγούστου: <1>821: Ἁγιοβλάσης
Ὁ ἀδελφός:–
Θεοδορος Κολοκοτρονις
[ἐπὶ τοῦ νώτου:]
Τῷ ὡς ἀδελφῷ μοι καπιτᾶν Νικῆτα Σταματέλου:–
Εἰς Δερβένια:–
[ἀπὸ ἄλλο χέρι:]
Θ. Κολοκοτρόνης
Τῆ 31 Αὐγούστου 1821
Ἁγιοβλάσης
[πλαγίως, ἀπὸ ἄλλο χέρι:]
Κολοκοτρόνης
