Περίληψη
Ἔγγραφο τοῦ Προσωρινοῦ Μινίστρου τοῦ Πολέμου Ἰωάννη Κωλέττη πρὸς τὸν Νικήτα Σταματελόπουλο, μὲ τὸ ὁποῖο τὸν ἐπικρίνει αὐστηρά, γιατὶ ἀπὸ τότε ποὺ ἀναχώρησε γιὰ τὴν ἐκστρατεία τῆς Στερεᾶς Ἑλλάδας δὲν ἔστειλε «οὔτε μίαν ἀναφορὰν πρὸς τὸ Μινιστέριον τοῦτο». Δὲν φαίνεται ἂν πρόκειται γιὰ παράλειψη τοῦ Νικήτα ἢ γιὰ σύγχυση ἁρμοδιοτήτων μεταξὺ τῆς κεντρικῆς Διοίκησης καὶ τῆς Πελοποννησιακῆς Γερουσίας, μὲ τὴν ἄδεια τῆς ὁποίας ἔχουν ἐκστρατεύσει πελοποννησιακὲς δυνάμεις ἐκτὸς Πελοποννήσου. Ὁ «σεκρετάριος» ποὺ ἀναφέρεται ὅτι εἶχε παραχωρηθεῖ στὸν Νικηταρᾶ, εἶναι ὁ Γεώργιος Ἀθανασιάδης (βλ. Φώτ. Χρυσανθόπουλος, Βίοι Πελοποννησίων ἀνδρῶν, σ. 123-124· Κων. Στεργιόπουλος, «Οἱ γραμματεῖς τῶν μονάδων Στρατοῦ καὶ Ναυτικοῦ τὸ 1821», σ. 184· Γεώρ. Ἀθανασιάδης, Ἡμερολόγιο τῆς Ἐπανάστασης, σ. 99 κ.ἑξ.). Ἀξίζει νὰ σημειωθεῖ ὅτι ἡ φράση τοῦ ἐγγράφου ποὺ ἀναφέρεται στὸν Νικήτα: «τὸν ὁποῖον ἡ Πατρίς διὰ διπλώματος περιεζώσατο σπάθην ἔντιμον», δὲν εἶναι μιὰ ἀκόμη συμβολικὴ ἔκφραση, ἀλλὰ ἀντιστοιχεῖ στὴν παράδοση ἀπὸ τὴν κεντρικὴ Διοίκηση πρὸς τὸν Νικήτα ἑνὸς «λαμπροῦ» σπαθιοῦ ἀπὸ τοὺς θησαυροὺς τοῦ Κιαμὴλ μπέη (βλ. Γεώρ. Ἀθανασιάδης, ὅ.π., σ. 99).
Προηγούμενες Εκδόσεις: ΙΑΘ, τ. 1, σ. 175-176.
ἀρ. 525
Προσωρινὴ Διοίκησις τῆς Ἑλλάδος
Ὁ Μινίστρος τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Προσωρινὸς Μινίστρος τοῦ Πολέμου
Πρὸς τὸν Γενναιότατον Στρατηγὸν Νικήταν Σταματελόπουλον
Μὲ μεγάλην του ἀπορίαν τὸ Μινιστέριον τοῦ Πολέμου βλέπει ὅτι τοσοῦτος καιρὸς ἤδη παρῆλθεν, ἀφ’ οὗ ἀνεχώρησας ἀπό τὰ ἐδώ, καὶ δὲν ἔγραψας οὔτε μίαν ἀναφορὰν πρὸς τὸ Μινιστέριον τοῦτο εἰς τὴν ἀναγκαίαν ταύτην καὶ κριτικήν περίστασιν. Ἐξ αἰτίας τῆς ἐλλείψεώς σου ταύτης, ἡ Διοίκησις εὑρίσκεται εἰς τὴν μεγαλητέραν ἄγνοιαν περὶ τῶν πεπραγμένων, καὶ περὶ παντὸς ἄλλου ἀνήκοντος εἰς τὸ ὁποῖον ὁδηγεῖς σῶμα.
Τὸ τοιοῦτον πολίτευμα δὲν ἁρμόζει οὔτε εἰς τὴν δούλευσιν, τὴν ὁποίαν τὸ Ἔθνος σ’ ἐνεπιστεύθη, οὔτε εἰς τὰ καθήκοντα ἀγαθοῦ πολίτου, τὸν ὁποῖον ἡ Πατρίς διὰ διπλώματος περιεζώσατο σπάθην ἔντιμον, διὰ νὰ ὑπερασπισθῇ τὴν ἐλευθερίαν καὶ ἀνεξαρτησίαν της.
Ἡ Διοίκησις ἐπερίμενε νὰ διευθύνῃς καθημερινὰς τῶν πεπραγμένων σου ἀναφορὰς πρὸς τὸ Μινιστέριον τοῦτο, καὶ ἐπὶ τούτῳ σ’ ἐσυντρόφευσε μὲ ἕνα σεκρετάριον, αἱ ἀναφοραὶ αὗται θέλουσι φανερώνει τὴν πολεμικήν σου θέσιν, τὰ κινήματά σου, τῶν ἀριθμὸν τῶν στρατευμάτων τοῦ ὁποίου ὁδηγεῖς σώματος, πόσοι καὶ ποῖοι εἶναι οἱ στρατιῶται, οἱ ὁποῖοι ἔρχονται εἰς τὸ στρατόπεδον, τὴν κατάστασιν τῶν ἐφοδίων σου, ὁποῖα χωρία ὑπήκουσαν καὶ ἔπραξαν κατὰ τὰς διαταγὰς τῆς Διοικήσεως, ὁποῖα ἐβράδυναν εἰς τὸ νὰ ὑπακούσωσι ἢ καὶ παρήκουσαν καὶ κάθε ἄλλην σχέσιν.
Δεύτερον, ἡ Διοίκησις, διὰ τοῦ αὐτοῦ μέσου τῶν ἀναφορῶν σου πρὸς τὸ Μινιστέριον τοῦτο, πρέπει νὰ ἰδεάζηται καὶ νὰ πληροφορῆται περὶ τῶν πράξεων τοῦ ἀδυσοπήτου τυράννου μας, ὁποία εἶναι ἡ πολεμική του θέσις, ὁποίας δυνάμεις ἔχει, ὁποῖα αἱμοβόρα σχεδιάζει σχέδια, καὶ εἰδοποιηθεῑσα περὶ τούτων νὰ λάβῃ τὰ ἀναγκαῖα μέτρα ὥστε νὰ κάμῃ τὸν ἐχθρὸν ν’ ἀποτύχῃ τῶν σκοπουμένων του, καὶ πρὸς ἐπιτυχίαν τοῦ τοιούτου θέλεις μεταχειρισθῆ ὅλα τὰ δυνατά σου μέσα.
Ἡ Διοίκησις ἐλπίζει ὅτι ἡ παροῦσα τοῦ Μινιστερίου τούτου θέλει ἀρκέσει, ὥστε νὰ μὴ λάβῃ πλέον ἀφορμὴν νὰ παραπονηθῇ διὰ τὸ πολίτευμὰ σου. Περιμένει μάλιστα νὰ λάβῃ ἀφορμάς, ὥστε ν’ ἀποδώσῃ διὰ τοῦ αὐτοῦ Μινιστερίου τοὺς ἀνήκοντας ἐπαίνους εἰς τὰ πολεμικά σου κινήματα, εἰς τὴν ἀνδρείαν σου καὶ εἰς τὸν πατριωτισμόν σου.
Ἐν Κορίνθῳ τῇ 9 Μαρτίου 1822
Ὁ Μινίστρος τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Προσωρινὸς Μινίστρος τοῦ Πολέμου
Ἰωάννης Κωλέττης
Εἰς ἔλλειψιν ἀρχιγραμμ(ατέως)
Ἰωάννης Μάγνης
