Περίληψη
Ἐπιστολὴ τοῦ Θεόδωρου Κολοκοτρώνη πρὸς τὸν Νικήτα Σταματελόπουλο καὶ τὸν Δημήτριο Ὑψηλάντη, μὲ τὴν ὁποία τοὺς παρέχει ὁδηγίες γιὰ τὴν ἐνίσχυση τῶν Δερβενίων στὸν Ἰσθμὸ καὶ τὴν ἐπικοινωνία μὲ ὁπλαρχηγοὺς ἀπὸ τὴ Στερεὰ Ἑλλάδα. Ἀναφέρει ὅτι θὰ γράψει «καὶ τοῦ ἁγίου ἀρχιμανδρίτου νὰ ἔλθῃ, ἂν ἕως τώρα δὲν ἦλθε, μὲ ὅλον του τὸ σῶμα», ἔνδειξη ὅτι ὁ Δικαῖος κατὰ τὴ διάρκεια τῆς θητείας του ὡς μέλους τῆς Πελοποννησιακῆς Γερουσίας διατηροῦσε δικό του ἰσχυρὸ σῶμα. Ἐπιπλέον, ὁ Θεόδ. Κολοκοτρώνης διαβεβαιώνει τὸν Νικ. Σταματελόπουλο πὼς θὰ μεριμνήσει νὰ τοῦ ἀποστείλει χρήματα γιὰ τὴν κάλυψη μέρους τῆς μισθοδοσίας τῶν στρατιωτῶν του. Στὸ τέλος προστίθενται πληροφορίες γιὰ τὴν ἐμφάνιση τοῦ ὀθωμανικοῦ στόλου στὴν Πάτρα, προκειμένου νὰ παραλάβει τὸν Μεχμὲτ πασᾶ, διάδοχο τοῦ Καρᾶ Ἀλῆ στὸ ἀξίωμα τοῦ καπουδᾶν πασᾶ (βλ. Σπ. Τρικούπης, Ἱστορία, τ. 2, σ. 241). Ὁ γραμματικὸς ποὺ στέλνει προσωπικὸ χαιρετισμό, εἶναι ὁ Μιχαὴλ Οἰκονόμου.
Προηγούμενες Εκδόσεις: Υπομνήματα, σ. 56-57 ▪ ΙΑΘ, τ. 2, σ. 4-5.
Τὸν ὑψηλότατον προσκυνῶ καὶ σὲ παιδί μου Νικήτα σὲ ἀσπάζομαι πατρικῶς
Ἔλαβα τὰ γράμματά σας ὁμοῦ καὶ τὰ ἐσώκλειστα καὶ ἐγνώρισα τὴν χρείαν τῶν Δερβενιῶν. Δὲν ἐλπίζω ἕως τώρα νὰ ἦσθε αὐτοῦ. Εἶμαι μὲ ἐλπίδας ὅτι θὰ ἐφθάσετε εἰς τὰ Δερβένια, θὰ ἀρχήσατε νὰ συνάζητε τὰ στρατεύματα, νὰ βάζητε εἰς κατάστασιν τὴν ἀσφάλειαν τῶν θέσεων ὅλων τῶν ἀναγκαίων, καὶ νὰ ἐμπνεύσητε ψυχὴν καὶ εἰς ὅλους τοὺς ἔξω, οἱ ὁποῖοι ἀφ’ ὅσον βλέπω κατήντησαν λαγωοί. Γράφω καὶ τοῦ ἁγίου ἀρχιμανδρίτου νὰ ἔλθῃ, ἂν ἕως τώρα δέν ἦλθε, μὲ ὅλον του τὸ σῶμα, καὶ τοῦ γράφω νὰ μὴν πιστεύῃ καὶ μεταβάλλεται μὲ τὴν ἀτμοσφαίραν τοῦ Μαρτίου. Νὰ μείνῃ αὐτοῦ, ἕως τὰ Δερβένια νὰ τὰ ἰδῇ εἰς καλὴν κατάστασιν καὶ ἀσφάλειαν καὶ τότε, ἂν δέν ἦναι χρεία ἀπὸ ξενικὰ στρατεύματα, ἐπιστρέφει ὅ,που εἶναι ἀνάγκη.
Παιδί μου Νικήτα
Γνωρίζω ὅτι πολὺ σοῦ ἀναγκαιοῦν ὀλίγα χρήματα, καὶ ὄχι διὰ λόγου σου, ὅτι πολλὰ ὀλίγον σοῦ χρησιμεύουν, εἰμὴ διὰ οἰκονομίαν τῶν στρατιωτῶν σου. Λυποῦμαι ὁποῦ δέν εἶναι ἡ Πατρὶς εἰς κατάστασιν νὰ κάμω τὸ πρεπούμενον, ἀγκαλὰ καὶ αὐτοὶ εἶναι πατριῶται καὶ ἀπό πατριωτισμὸν ὑποφέρουν. Διὰ μικρὰν ὅμως παρηγορίαν των, αὔριον στεῖλε μου δύω καλοὺς καὶ πιστούς στρατιώτας σου, ὁποῦ προσμένω νὰ μοῦ ἔλθουν κᾄτι παράδες ὁποῦ μοῦ στέλλονται διὰ νὰ οἰκονομήσω φουσέκια, νὰ σοῦ στείλω χίλια ἤ δύω χιλιάδες γρόσια, νὰ προφθάσουν διὰ ταμπάκον οἱ στρατιῶται σου· καὶ πάλιν ἔχει ὁ Θεός. Ἂν ἀγαποῦν τὴν Πατρίδα καὶ ἐσένα, δὲν συνερίζονται εἰς αὐτὴν τὴν ἐποχήν, καὶ ἂν ὁ Θεός δῶ καὶ ἰδοῦμεν τὴν ἐλευθερίαν μας ὅλα διορθώνονται. Ὡς τόσον ἀπό τὴν φρόνησιν τῆς ὑψηλότητός του καὶ τὴν γενναιότητά σου ἐλπίζω κάθε καλὸν εἰς τὰ αὐτόθι, καὶ τὴν ἀναψυχὴν καὶ ἐγκαρδίωσιν τῶν Ἀνατολικοελαδιτῶν. Γράφω εἰς τοὺς Μύλους νὰ βιάσουν τὴν ἀποστολὴν ζωοτροφιῶν καὶ ἐφοδίων καἰ ἐν τοσούτῳ μένω ἀσπαζόμενός σας.
Τῇ 26 Ἰουλίου 1822 ἀπὸ Ἁγιώργη
Ὁ ὅλος ἐδικός σας
Θεόδορος Κολοκοτρόνης
Καὶ ἐγὼ ὁ γραμματικὸς προσκυνῶ ἐπίσης τὴν ὑψηλότητά του καὶ γενναιότητά σου.
[σημείωση, πλαγίως:]
Εὐθὺς φθάσαντες εἰς Δερβένια νὰ γράψετε εἰς ὅλα τὰ μέρη νὰ συνακουσθῆτε μὲ τοὺς γενναίους καπεταναίους τῆς Ἑλλάδος, τὸν Ὀδυσσέα, Πανουργιά, Διοβουνιότη καὶ ὅλους τοὺς ἄλλους, καὶ νὰ τοὺς παραγγίλετε νὰ εἶναι ἕτοιμοι καὶ ἄγρυπνοι νὰ ἐπιπέσουν καὶ ἀπό πίσω, ἂν ὁ ἐχθρός δοκιμάση. Καὶ γράφετέ μου συχνὰ καὶ ἐμένα διὰ ῥέγουλάν μου. Ἡ ἁρμάδα ἦλθεν εἰς Πάτρας, πλὴν μᾶς γράφουν ἀπὸ Ζάκυνθον τὴν κατάστασίν της ὅτι εἶναι ἀθλιωτάτη. Ἀνθρώπους δὲν ἔχει οὔτε τὸ ἓν τρίτον τῶν ὅσοι χρειάζονται εἰς τὰς θαλασσινάς της χρείας. Εἶναι διχονοημένοι καὶ οἱ ἄνθρωποι ὅλοι ψυχραμμένοι, διότι εἶναι ἀπλήρωτοι, καθότι ὁ χασνές των ἐπιάσθη εἰς τὸ βασσέλο. Καὶ ὁ σκοπὸς τοῦ ἐρχομοῦ της εἶναι διὰ νὰ πάρῃ τὸν πασά, ὅτι ἐχειροτονήθη καπετὰν πασάς. Αὐτὰ τὰ ἐπληροφόρησαν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι εὐγῆκαν ἀπό τὴν ἁρμάδα μέσα ἐλευθερωθέντες παρὰ τῶν Ἐγγλέζων, ἂνθρωποι σημαντικοί, καὶ μᾶς τὰ γράφει ἄνθρωπος ἐδικός μας.
Ὁ ἴδιος
[ἐπιγραφὴ διεύθυνσης:]
Τῷ γενναιοτάτῳ στρατηγῷ Νικῆτα Σταματελόπουλο.
Εἰς ὅπου ἂν ἦναι.
