Περίληψη
Ἐπιστολὴ τοῦ Δημήτριου Ὑψηλάντη πρὸς τὸν Νικήτα Σταματελόπουλο, μὲ τὴν ὁποία σχολιάζει τὴν πολιτικὴ κατάσταση στὴν ἐπαναστατημένη χώρα, τὶς προσπάθειες τῆς Πελοποννησιακῆς Γερουσίας γιὰ ἐξεύρεση πολεμοφοδιῶν καί, τέλος, ἀναφέρεται στὴ μέλλουσα ἐθνικὴ συνέλευση καὶ στὴν ἀνάγκη ἀνασυγκρότησης τῆς κεντρικῆς Διοίκησης. Ὁ συντάκτης ἀκόμη ἐνημερώνει γιὰ τὴ δράση στὴ Στερεὰ Ἑλλάδα τοῦ Ὀδυσσέα Ἀνδρούτσου (ὁ «Γεροπυργιόβολος») καὶ τὴν προσπάθειά του νὰ ἐξαπατήσει τοὺς Ὀθωμανοὺς καὶ νὰ τοὺς καθυστερήσει. Μὲ αἰσιοδοξία καὶ θαυμασμὸ πρὸς τὸν Ὀδυσσέα γράφει: «Ἠξεύρεις τὸ πνεῦμα του καὶ ταῖς διαβολιαῖς του, καὶ ἴσως τοὺς ἀπατήσῃ». Ἀκόμα, γίνεται ἀναφορὰ σὲ ἐπιστολὲς ποὺ ἔφτασαν ἀπὸ τὴν Ἀνκόνα μὲ πληροφορίες, ἀνακριβεῖς, γιὰ τὴν ἀναγνώριση τῆς ἀνεξαρτησίας τῆς Ἑλλάδας ἀπὸ τὸ Συνέδριο τῆς Βερόνας καὶ τὴν ἀπελευθέρωση καὶ ἐπικείμενη ἄφιξη τοῦ Ἀλέξανδρου Ὑψηλάντη. Ὁ «ἐλλογιμώτατος γραμματικὸς» στὸν ὁποῖο ἀπευθύνονται χαιρετισμοί, εἶναι ὁ Γεώργιος Ἀθανασιάδης.
Προηγούμενες Εκδόσεις: Υπομνήματα, σ. 87 ▪ ΙΑΘ, τ. 2, σ. 86.
Γενναιότατε στρατηγὲ κ. Νικήτα
Δὲν λείπω καὶ αὖθις νὰ ἐρωτήσω διὰ τοῦ παρόντος μου τὴν ἀγαθὴν ὑγιείαν σου, καὶ νὰ σοὶ φανερώσω ὅτι ἐγὼ θεία χάριτι ὑγιαίνω. Ἡμέρες ἱκανές παρῆλθον κατὰ τάς ὁποίας δὲν ἔλαβον ἔτι γράμμα σου δηλοποιητικὸν τῶν ἐκεῖσε διατρεχόντων. Ἡ ἐνταῦθα παρουσία μου δὲν ἀμελεῖ νὰ διενεργῇ τὰ συμφέροντα κοινῶς τῆς Πατρίδος καὶ τὰ ὅσα ἀναγκαῖα διὰ τὸ ἐκεῖσε στρατόπεδόν σας, ὅσον δηλονότι περὶ τροφῶν, τόσον καὶ περὶ πολεμικῶν ἐφοδίων. Πλὴν ἤξευρε ἀδελφέ, ὅτι τὸ Ἔθνος εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀπαραδειγμάτιστον ἐκείνην ἀναρχίαν καὶ ἀταξίαν, μὴ θέλον νὰ ἠξεύρῃ μήτε Διοίκησιν μήτε προσταγάς. Ἡ ἔνδοξος Γερουσία δεικνύει προθυμίαν φοβερὰν καὶ μεγάλην, πλὴν τὶ νὰ κάμῃ ἂν αἱ διαταγαί της δὲν εἰσακούονται καὶ δύναμιν ἱκανὴν δὲν ἔχει διὰ νὰ ἐκτελῇ αὐτάς καὶ μὲ τὴν βίαν. Μ’ ὅλον τοῦτο ἀγωνίζεται καὶ πάσχει τὴν προμήθειαν τῶν τροφῶν καὶ πολλῶν ἄλλων ἀναγκαίων. Εὔχομαι δὲ νὰ συγκροτηθῇ ἡ νέα Ἐθνικὴ Συνέλευσις τὸ ὀγλιγωρότερον διὰ νὰ συστηθῇ Διοίκησις δυνατὴ καὶ νὰ εὐτακτήσουν τὰ πράγματα. Τὰ πράγματα τῆς Ἀν[ατολικῆς] Ἑλλάδος ὑπάγουν εἰς τὸ καλλήτερον. Ὁ Γεροπυργιόβολος+ πάσχει μὲ διαφόρους ἀπάτας νὰ ἀργοπορῇ τοὺς ἐχθροὺς ἐκεῖ καὶ νὰ τοὺς καταπείσῃ νὰ ἐπιστρέψουν εἰς τὸ Ζητούνιον. Ἠξεύρεις τὸ πνεῦμα του καὶ ταῖς διαβολιαῖς του, καὶ ἴσως τοὺς ἀπατήσῃ. Φανέρωσὸν μοι παρακαλῶ καὶ ἡ γενναιότης σου ἐκεῖθεν, εἰς ποίας θέσεις εὐρίσκεσθε, πόσα τὰ στρατεύματα τὰ ἑλληνικά, πόσοι οἱ ἐχθροί, ἂν συμβαίνωσιν ἀκροβολισμοί, ποία ἡ κατάστασις τῶν Ναυπλοιωτῶν διὰ νὰ ἔχω πληροφορίας, ὁμοίως καὶ περὶ ὅσων νεωτέρων. Σοὶ δίδω δὲ τὴν ἀγαθὴν αὐτὴν εἴδησιν. Γράμματα ἔφθασαν ἀπὸ Ἀγκώνα εἰς τὴν Διοίκησιν, φανερώνοντα ὅτι τὸ ἐν Βερόνη Εὐρωπαϊκὸν Συνέδριον ἐπεκύρωσε τὴν ἀνεξαρτησίαν μας, ἠλευθέρωσε δὲ καὶ τὸν ἀδελφόν μου Ἀλέξανδρον διὰ νὰ ὑπάγει ὅπου θέλει, ὅστις καὶ ἑτοιμάζεται νὰ ἔλθῃ. Αὐτὰ μὲ ἐπληροφόρησεν ὁ κύριος Ἀναγνώστης Δεληγιάννης κατὰ τὰ γράμματα ὁποῦ ἔλαβεν ἀπὸ τὸ Καστρί. Εἴθε δὲ ταῦτα πάντα νὰ ἀληθεύωσι! Εὐχόμενος δὲ τῇ γενναιότητί σου ὑγείαν καὶ νίκας λαμπράς, μένω.
Ἐν Τριπολιτζᾷ
Τὴν 27: 9βρίου 1822
ὁ φίλος σου
Δημήτριος Ὑψηλάντης
Φανέρωσὸν μοι ἂν θὲ νὰ κάμετε κανένα γιουροῦσι ἐναντίον τῶν Κορινθίων, διὰ νὰ τοὺς δώσετε τοῦ διαβόλου.
[πλαγίως:]
Ταύτην τὴν στιγμὴν ἔλαβον καὶ τὸ γράμμα σου περὶ τοῦ ὁποίου δὲν ἔχω νὰ σοῦ γράψω τὶ περισσότερον. Τὸν ἐλλογιμώτατον γραμματικόν σας ἠδέως προσαγορεύω.
[σημείωση στὸ περιθώριοτοῦ ἐγγράφου, ἀπὸ ἄλλο χέρι:]
+(ἐννοεῖ τὸν Ὁδυσσέα)
[ἐπὶ τοῦ νώτου:]
Πρὸς τὸν γενναιότατον στρατηγὸν Νικήταν Σταματελόπουλον
Εἰς Ἄγιον Σώστην
[ἐπὶ τοῦ νώτου, πλαγίως, ἀπὸ ἄλλο χέρι:]
Δ. Ὑψηλάντες
1822