Αρχειακός Τόπος Θεόδωρου Κολοκοτρώνη

Ἐπιστολὴ τοῦ Κεχαγιάμπεη τοῦ «ὑψηλοτάτου πασᾶ ἀφθεντός» (τοῦ Ἰμπραὴμ πασᾶ) πρὸς τοὺς προεστοὺς τῶν Ἰμλάκικων (χωριῶν), τῆς Μικρομάνης (Κουτζοὺκ Μάνης), τοῦ Νησίου (Μεσσήνης) καὶ τῆς Καλαμάτας, μὲ τὴν ὁποία τοὺς ἐνημερώνει πὼς ἦλθε στὴ Μεσσηνία μὲ τὴν ἀπειλὴ νὰ «κατακόψῃ, κατακαύσῃ καὶ σχεδὸν ἀφανίσῃ ὅλα τὰ δέντρα». Ὡστόσο, τοὺς δίνει μιὰ τελευταία εὐκαιρία: νὰ ὑπογράψουν προσκυνοχάρτι γιὰ νὰ σωθοῦν. Ἡ παρούσα ἐπιδόθηκε ἀπὸ αἰχμάλωτο στὸν Νικηταρᾶ (βλ. σχετ. [1012]). Ἡ ἀποστολὴ τοῦ Κεχαγιάμπεη, μὲ σκοπὸ τὴν πλήρη ἀποψίλωση τοῦ μεσσηνιακοῦ κάμπου, βρῆκε ἀμέσως τὴ θέση της στὸν Τύπο μὲ πληροφορίες ποὺ ἀπέστειλε ὁ Νικηταρᾶς, ὅπου ἀναφέρεται πὼς ὁ Κεχαγιάμπεης εἶχε μαζί του 12.000 στρατιῶτες καὶ 4.500 τσεκούρια (βλ. ΓΕΕ, ἀρ. φ. 67, 12.10.1827). Τὸ γεγονὸς ἀναφέρεται καὶ ἀπὸ τὸν Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, ὁ ὁποῖος δηλώνει πὼς ὁ ἴδιος ἀπάντησε, ἐκ μέρους τοῦ λαοῦ τῆς Μεσσηνίας, στὸν Κεχαγιάμπεη: «Αὐτὸ ὁποῦ μᾶς φοβερίζεις, νὰ μᾶς κόψεις καὶ κάψεις τὰ καρποφόρα δένδρα μας, δὲν εἶναι τῆς πολεμικῆς ἔργον, διατὶ τὰ ἄψυχα δένδρα δὲν ἐναντιώνονται εἰς κανένα, μόνον οἱ ἄνθρωποι ὁποῦ ἐναντιώνονται ἔχουνε στρατεύματα καὶ σκλαβώνεις· καὶ ἔτζι εἶναι τὸ δίκαιον τοῦ πολέμου· μὲ τοὺς ἀνθρώπους καὶ ὄχι μὲ τὰ ἄψυχα δένδρα· ὄχι τὰ κλαριὰ νὰ μᾶς κόψεις, ὄχι τὰ δένδρα, ὄχι τὰ σπίτια ποῦ μᾶς ἔκαψες, μόνον πέτρα ἀπάνω στὴν πέτρα νὰ μὴν μείνει, ἠμεῖς δὲν προσκυνοῦμε. Τὶ τὰ δένδρα μας ἂν τὰ κόψεις καὶ τὰ κάψεις, τὴν γῆν δὲν θέλει τὴν σηκώσεις καὶ ἡ ἴδια ἡ γῆς ποῦ τὰ ἔθρεψε, αὐτὴ ἡ ἴδια γῆ μένει δική μας καὶ τὰ ματακάνει. Μόνον ἕνας Ἕλληνας νὰ μείνει, πάντα θὰ πολεμοῦμε καὶ μὴν ἐλπίζεις πῶς τὴν γῆν μας θὰ τὴν κάμεις δική σου, βγάλτο ἀπὸ τὸ νοῦ σου» (βλ. Θεόδ. Κολοκοτρώνης, Διήγησις, σ. 207). Τὸ παρὸν ἔγγραφο εἶναι τὸ αὐθεντικὸ ποὺ προώθησε ὁ Νικηταρᾶς στὸν Θεόδ. Κολοκοτρώνη καὶ ἔτσι διασώζεται στὸ ἀρχεῖο. Ὑπάρχει μία ἀναντιστοιχία στὴν ἡμερομηνία ὑπογραφῆς ἀπὸ τὸν Κεχαγιάμπεη: τὸ ἔγγραφο συντάχθηκε στὶς 22 Σεπτεμβρίου στὸ Νησί (Μεσσήνη) καὶ παρελήφθη ἀπὸ τὸν Νικηταρᾶ στὶς 24 τοῦ μηνός (ὅπως προκύπτει ἀπὸ τὴ σημείωση στὸ νῶτο τοῦ παρόντος καὶ ἀπὸ τὸ σχετ. [1012])• ὡστόσο, ἡ ἡμερομηνία ὑπογραφῆς του ἀπὸ τὸν Κεχαγιάμπεη ἀντιστοιχεῖ στὶς 25 Σεπτεμβρίου, γεγονὸς ποὺ πρέπει νὰ ὀφείλεται σὲ λάθος κατὰ τὴν ὑπογραφή. Στo ἀρχεῖο σώζεται καὶ ἡ ἀπάντηση τῶν κατοίκων τῶν ἐπαρχιῶν, μὲ ἡμερομηνία 25 Σεπτεμβρίου, ἡ ὁποία κινεῖται ἀκριβῶς στὸ πνεῦμα τῆς μεταγενέστερης ἀπομνημονευματικῆς μαρτυρίας τοῦ Θεόδ. Κολοκοτρώνη (βλ. σχετ. [1016]). Τὴν ὀθωμανικὴ ὑπογραφὴ τοῦ Κεχαγιάμπεη μετέγραψε στὸ λατινικὸ ἀλφάβητο ὁ Λεωνίδας Μοίρας τὸν ὁποῖο εὐχαριστοῦμε.

Προηγούμενες Εκδόσεις: Ὑπομνήματα, σ. 556.

Βλ. Σχετικά: 1012, 1016

Κύριοι προεστοὶ τοῦ Ἐμλακίου καὶ Κουτζοὺκ Μάνης καὶ Νησίου καὶ Καλαμάτας ὁ ὑποσφραγίζον κ͜ιεχαγ͜ιάπεγης τοῦ μας σᾶς γνωστοποιῶ ὅτι 1827 7βρίου 22 Νισίον τῆς Καλαμάτας Μὲ ὅλον ὁποῦ μὲ ἔμρη τῆς ὑψηλώτητος τοῦ ἀφθεντὸς μας ἦλθα εἰς τὰ ἐνταῦθα διὰ νὰ κατακόψω, κατακαύσω καὶ σχεδὸν ἀφανίσω ὅλα τὰ δέντρα σας ὅσα εἶναι χρήσημα καὶ ἀναγκαῖα πρὸς θροφὴν σας, λυπούμενος τὸν πτωχὸν λαὸν νὰ μὴ δοκιμάση τὴν αὐτὴν ζημίαν καὶ ἀφανισμὸν αὐτῶν τῶν ἀναγκαίων δένδρων σας, ἔκρινα εὔλογον νὰ σᾶς εἰπῶ ὅτι χωρὶς ἀναβολὴν καιροῦ νὰ συσκευθῆτε καλῶς καὶ νὰ παραιτηθεῖτε ἀπό τὰ τῆς ἀποστασίας φερσήματα καὶ καθὼς ἄλλοι ὁμόπιστοί σας, νὰ ἐλθῆτε νὰ προσκυνήσετε διὰ νὰ ἀπαντήσητε αὐτὴν τὴν ὀργὴν καὶ τὸν ἀφανισμόν, ὁποῦ θέλει δοκιμάση ὅλη ἡ πτωχολογία σας. Εἰδὲ καὶ δέν ἐλθῆτε, ἂς εἶναι ἡ ἀμαρτία εἰς τὸν λεμόν σας καὶ ὅψεσθε ἐν ἡμέρα κρίσεως. Περισσότερον ἀπό αὐτὰ δέν εἶναι χρεία νὰ σᾶς γράψω καὶ ὑγιαίνετε. [πλαγίως:] 16 Ρεμπιουλεββέλ [1]243 [25] Es-seyid Mehmed Said kethüda-yı Vali-yi Cidde ve Mora [26] [ἐπιγραφὴ διεύθυνσης:] Τοῖς κυρίοις προεστοῖς τοῦ Ἰμλακίου καὶ Κουτζούκ Μάνης καὶ τοῦ Νησίου καὶ Καλαμάτας Εἰς τὸν Μοριάν [ἀπὸ ἄλλο χέρι:] 487 Γράμμα τοῦ Κεχαγιὰ πρὸς τούς πρόκριτους τῆς Μεσίνηας Νισὴ 22 7βρίου ἐγράφη Ἀλμυρὸν 24 Δ ἐλίφθη ἀπόκρισις 24
Λήψη Αναφοράς