Περίληψη
Ἐπιστολὴ τῶν ἐπισκόπου Βρεσθένης Θεοδώρητου, Πανούτσου Νοταρᾶ, Ἀναγνώστη Παπαγιαννόπουλου (Δεληγιάννη), Νικόλαου Μπουκουρόπουλου καὶ Ἀναγνώστη Ζαφειρόπουλου πρὸς τὸν Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, ἀπαντητικὴ σὲ γράμμα ποὺ ἀπέστειλε ὁ Θεόδ. Κολοκοτρώνης, τὸ ὁποῖο ὅμως δὲν σώζεται στὸ ἀρχεῖο. Οἱ ἐπιστολογράφοι ἐνημερώνουν γιὰ τὸν διορισμὸ τῆς τριμελοῦς ἐπιτροπῆς γιὰ τὴ μέριμνα τοῦ Γενικοῦ Στρατοπέδου τῆς Πελοποννήσου καὶ τὴ μετάβαση τῆς ἐπιτροπῆς στὰ Ἁγιαννίτικα Καλύβια (σημ. Ἄστρος), ἢ ὅπου κριθεῖ εὔλογο (βλ. τὰ σχετ. [406], [413], [414], [416], [420], [422]), καὶ ἐπίσης γιὰ τὴν προσπάθειά τους νὰ ξεκινήσουν ἀπὸ τὸ Ναύπλιο μὲ στρατιῶτες ὁ Γενναῖος Κολοκοτρώνης καὶ ὁ Κανέλλος Δεληγιάννης (βλ. σχετ. [414]). Ἐπιπλέον, ἀποστέλλουν μὲ εἰδικὸ ἀπεσταλμένο (δὲν ἀναφέρεται τὸ ὄνομα του) τέσσερα «ὅμοια ὑπογεγραμμένα» τῆς αἴτησης προστασίας πρὸς τὴ Μεγάλη Βρετανία, τὰ ὁποία ἔφεραν τὶς ὑπογραφὲς ὅσων Πελοποννησίων προκρίτων (κληρικῶν, πολιτικῶν, στρατιωτικῶν) βρίσκονταν στὸ Ναύπλιο (βλ. καὶ σχετ. [407]). Στὴν παρούσα περιγράφεται μὲ ἀρκετὲς λεπτομέρειες ἡ κίνηση τοῦ ἐγγράφου: ἀπὸ τὸ Ναύπλιο ὑπογεγραμμένο θὰ πήγαινε στὸν Θεόδ. Κολοκοτρώνη, ὁ ὁποῖος θὰ φρόντιζε νὰ τὸ ὑπογράψουν ὁ στρατηγὸς Δημ. Κολιόπουλος (Πλαπούτας) κ.ἄ. καὶ ἀπὸ ἐκεῖ θὰ μεταφερόταν στὸν Ἀνδρέα Ζαΐμη, γιὰ ἀντίστοιχες ἐνέργειες μὲ τελικὸ προορισμὸ τὴν Ἐπιτροπὴ Ζακύνθου. Ἀκολουθοῦν πληροφορίες γιὰ τὸν τρόπο συγκέντρωσης ὑπογραφῶν σὲ ἄλλα διαμερίσματα τῆς χώρας. Πάντως, μία φράση στὸ τέλος τῆς ἐπιστολῆς δημιουργεῖ κάποια προβλήματα κατανόησης: «ὑπογράψατε καὶ τὸν στ(ρατηγὸν) Ν. Σταματελόπουλον», γράφουν οἱ ἐπιστολογράφοι πρὸς τὸν Θεόδ. Κολοκοτρώνη·ἀλλὰ ὅλοι γνωρίζουν ὅτι ὁ Νικηταρᾶς δὲν βρισκόταν στὴν Πελοπόννησο ἀλλὰ στὸ Μεσολόγγι. Ἑπομένως θεωροῦμε ὅτι ἡ προτροπὴ συνιστᾶ ὑπόδειξη πρὸς τὸν Κολοκοτρώνη νὰ θέσει καὶ τὴν ὑπογραφὴ τοῦ Νικηταρᾶ στὸ ἔγγραφο, προεξοφλώντας τὴ σύμφωνη γνώμη του.
Ἐκλαμπ(ρότατ)ε Γενικὲ ἀρχηγὲ κ. Θ. Κολοκοτρόνη,
Ἐλάβομεν τὸ ἀδελφικόν σας, καὶ ἴδωμεν τὰ ἐν αὐτῷ· καὶ εἰς ἀπόκρισιν σᾶς λέγομεν, ὅτι ἐδιωρίσθησαν ἐπιτροπὴ οἱ κ. Κωνσταντῖνος Δελιγ͜ιάννη, Ἀναστάσιος Λόντος, καὶ Κωνσταντῖνος Δελιγ͜ιάννη Ῥουμελ͜ιώτης, καὶ ἔρχουνται διὰ Ἁγ͜ιαννίτικα Καλύβ͜ια ἤ ὅπου ἐγκριθῇ εὔλογον μὲ τὰ χρήματα. Καταγινόμεθα νὰ ξεκινήσωμεν τὸν στ(ρατηγὸν) Κανέλλον, καὶ κ. Γεναῖον μὲ ὅλους τοὺςἐδὼ εὑρισκομένους στρατιῶτας ὡς ἡ ὁδηγία σας, καὶ ἐλπίζομεν νὰ κατορθωθῇ, καὶ πλέον ἀκουσθεῖτε μὲ τὴν ἐπιτροπήν, καθὼς καὶ διὰ τὴν ἐξοικονόμησιν μερικῶν ὁπλαρχηγῶν, διὰ τὴν ὁποίαν εἶναι ῥητὴ διαταγὴ τῆς Διοικήσεως.
Μὲ τὸν ἐπιφέροντα τὸ ἀδελφικόν μας λαμβάνετε 4 γράμματα ὅμοια ὑπογεγραμμένα ἀπὸ τοὺςἐδώ εὑρεθέντας κληρικούς, πολιτικούς, καὶ στρατιωτικούς, τὰ ὁποῖα ἀφ’ οὗ ὑπογράψητε ἡ ἐκλαμπρότης σας, ὑπογράφοντες καὶ τὸν στ(ρατηγὸν) Κολ͜ιόπουλον, καὶ ὅσους ἄλλους εὑρεθοῦν εἴτε κληρικοί, πολιτικοί, καὶ στρατιωτικοί, τὰ διευθύνετε μὲ γραφήν σας καὶ μὲ τὴν ξεχωριστὴν ἐδικήν μας μὲ τὸν ἴδιον ἄνθρωπον καὶ μὲ ἄλλους ἐδικούςσας διὰ νὰ ὑπάγουν ἀσφαλῶς πρὸς τὸν ἀδελφὸν κύριον Ἀ. Ζαΐμην διὰ νὰ ὑπογραφθοῦν καὶ ἀπ’ ἐκεῖ, καὶ διὰ τῆς εὐγενείας του νὰ σταλθῶσι μὲ τὸν ταχύτατον τρόπον εἰς τὴν ἐν Ζακύνθῳ ἐπιτροπήν. Καὶ ἐπειδὴ εἴστε ἀρκετὸς κρίνομεν περιττὸν νὰ σᾶς βαρύνωμεν μὲ ταυτολογίαν.
Τὰ γράμματα αὐτὰ ἔγιναν ὅμοια, ὡσάν ἐκεῖνα τῶν νήσων καὶ τοῦ Αἰγαίου Πελάγους, ἐπειδὴ κατὰ δυστυχίαν οὔτε εἰς τὴν ἐκλαμ(πρότητά) σας, οὔτε εἰς τὸν Α. Ζαΐμην εὑρέθη ἀντίγραφον, διὰ νὰ ἴδωμεν τὸν παραλληλησμόν, μ’ ὅλον τοῦτο δέν πειράζει.
Τὰ τῶν νήσων σήμερον ξεκινοῦνται διὰ τὴν ἐν Ζακύνθω ἐπιτροπὴν καὶ διὰ νὰ μᾶς προφθάσῃ πρόχειρος βοήθεια ἐκρίθη εὔλογον καὶ πηγαίνει ἀπ’ ἐδὼ σήμερον ὁ κ. Τρικούπης κατ’ εὐθεῖαν εἰς Ζάκυνθον νὰ ἐνταμωθῇ μὲ τὴν ἐπιτροπὴν καὶ ὡμιλήσῃ, καὶ λαμβάνων τὰς ἀναγκαίας ὁδηγίας νὰ διευθυνθῇ πρὸς τὸν μέγα ἁρμοστὴν Λὸρδ Ἄδαμ διὰ νὰ τὸν παρακινήσῃ περὶ τῆς ῥηθείσης ἀνάγκης καὶ εἴθε νὰ ἐπιτύχωμεν. Τὰ τῆς Ἀνατολικῆς Ἑλλάδος ἀφ’ οὗ ὑπεγράφησαν ἐδὼ ἐστάλθησαν καὶ εἰς τοὺςἐκεῖ ὁπλαρχηγοὺςνὰ ὑπογραφθοῦν καὶ διὰ τῆς Ὕδρας νὰ σταλθοῦν. Τὰ τῆς Δυτικῆς Ἑλλάδος ἔγιναν ὁμοίως καὶ ἐστάλθησαν εἰς Μεσολόγγι νὰ ὑπογραφθοῦν, καὶ ἀπ’ ἐκεῖ νὰ σταλθοῦν, καὶ εἰς εἴδησιν μας. Στείλατε καὶ τὰ πρὸς τὸν στ(ρατηγὸν) Κολιόπουλον· ὑπογράψατε καὶ τὸν στ(ρατηγὸν) Ν. Σταματελόπουλον· καὶ μένομεν. Τῇ 18 Ἰουλλίου, Ναύπλοιον, 1825.
Οἱ ἀδελφοὶ
+Βρεσθένης Θεοδώρητος
Πανοῦτζος Νοταρᾶς
Ἀναγνώστης παπαγιαννόπουλος
ν. πουκουρόπουλος
Ἀ. ζαφειρόπουλος