Περίληψη
Ἐπιστολὴ τοῦ Ἰωάννη (Γενναίου) Κολοκοτρώνη πρὸς τὸν Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, μὲ τὴν ὁποία τὸν πληροφορεῖ πώς, κατὰ τὶς παραινέσεις του, δὲν παραλείπει νὰ ἐπιδεικνύει σεβασμὸ καὶ ὑπακοὴ πρὸς τὸν Γενικὸ Ἀρχηγὸ Γεώργιο Καραϊσκάκη, ὅπως καὶ ἐκεῖνος τοῦ συμπεριφέρεται ὡς νὰ εἶναι κανονικὸς γιός του. Ἀναφέρεται, παράλληλα, σὲ κάποια «ἀντενέργεια», ποὺ σκοπὸ εἶχε νὰ διαλύσει τὸ στρατόπεδο τῆς Ἀθήνας, ἐνῶ ἐπισημαίνει τὴ μεγάλη ἔλλειψη προμηθειῶν μὲ τὴ χαρακτηριστικὴ διατύπωση, ποὺ ἀναδεικνύει τὸ μέγεθος τοῦ προβλήματος: «οἱ στρατιῶται, πατέρα, εἶναι τρεῖς ἡμέρας νηστικοί». Ὁ ἀναφερόμενος «Βέρης» εἶναι ὁ ἔμπιστος τοῦ Γεώργ. Καραϊσκάκη Κωνσταντίνος Βέρες (βλ. ἔγγρ. [858]), ἐνῶ ὁ ἀναφερόμενος νεκρὸς «Νικόλτζος Βούλγαρης» εἶναιὁ ὑπασπιστὴς τοῦ Παναγιώτη Νοταρᾶ (βλ. σχετ. [866]) καὶ ταυτίζεται μὲ τὸν Νικόλαο Σεΐζη, ποὺ σκοτώθηκε στὶς 18 Μαρτίου (βλ. Ἡμερολόγιο τοῦ Ἀγώνα, σ. 583). Στὸ τέλος τῆς παρούσας ὁ Γενναῖος ζητὰ νὰ τοῦ ἀποσταλεῖ ὁ «Ἀναγνώστης καὶ γραμματικός» του, γιατί τὸν χρειάζεται (βλ. καὶ σχετ. [865]). Τὸ πρόσωπο δὲν μπορεῖ νὰ ταυτιστεῖ μὲ βεβαιότητα, ἀλλὰ πιθανὸν πρόκειται γιὰ τὸν ἔμπιστο τῆς οἰκογένειας Ἀναγνώστη (ἢ καὶ Ἀναγνωστάκο) Παπαγιαννακόπουλο, ποὺ βρισκόταν μαζὶ μὲ τὸν Θεόδωρο Κολοκοτρώνη στὴν Ἑρμιόνη (βλ. Φώτ. Χρυσανθόπουλος, Βίοι Πελοποννησίων ἀνδρῶν, σ. 125). Στὸ ὑστερόγραφο ἐκφράζει τὴν ἐλπίδα του νὰ ἔχουν ξεκινήσει τὰ σουλιωτικὰ στρατεύματα ἀπὸ τὴν Πελοπόννησο (βλ. καὶ τὰ σχετ. [848] καὶ [849]).
Σεβαστὲ μου πάτερ!
Προχθὲς πάλιν σοῦ ἔγραψα τὴν ἀπόκρησιν τοῦ ἀπὸ τὰς 18 τοῦ παρόντος γράμματὸς σου. Τώρα δὲ σὲ λέγω, ὅτι κατὰ τὴν παραγγελίαν τῶν τριῶν γραμμάτων σου, δὲν ἔλειψα οὔτε θέλει λείψω ν’ ἀκολουθῷ τὸ πρὸς τὸν ἀδελφόν σου, καὶ πατέρα μου, Γεν(ικὸν) Ἀρχηγὸν Καραϊσκάκην σέβας μου καὶ ὑπακοὴν καθόλους τοὺς δυνατοὺς τρόπους· ἀλλὰ καὶ ἡ ἐξοχότης του δὲν μὲ θεωρεῖ ὀλιγότερον ἀπὸ υἱόν του, καὶ τοιοῦτον μὲ μεταχειρίζεται, καθόσον καὶ ἐγὼ τοῦ προσφέρω πατρικὸν σέβας, ὅθεν εἰς τοῦτο μὴν ἀμφιβάλλῃς διόλου οὔτε ἀπὸ τὸ μέρος μου, οὔτε ἀπὸ τὸ ἐκεῖνο τῆς ἐξοχότητός του. Ἦτον καὶ ἀναγκαῖον ὅμως ἐν’ ᾧ εὑρισκόμεθα εἰς τοιαύτην στενοτάτην σχέσιν, νὰ μὴ ἴσχυεν ἡ ἀντενέργεια, διὰ τῆς ὁποίας τινὲς πάσχουν νὰ μᾶς διαλύσουν τὸ στρατόπεδον, καὶ μὲ τοῦτο ἀντὶ νὰ σμικρύνουν τὴν ὑπόληψίν μας θέλει ἀφανίσουν τὴν Πατρίδα. Τὰ παρόμοια, πρέπει νὰ τὰ ἀπαντάται ἀπὸ αὐτοῦ ὅπως γνωρίζετε συμφερότερον, ἐπειδὴ ἡμεῖς ἀπ’ ἐδώ, εὑρισκόμενοι εἰς μεγίστην ἔλλειψιν τροφῶν τὶ ἠμποροῦμεν νὰ κάμωμεν, εἰ μὴ μίαν δυνατὴν ὑπομονὴν καὶ ἐπιμονὴν εἰς τὸν ἔργον μας. Οἱ στρατιῶται, πατέρα, εἶναι τρεῖς ἡμέρας νηστικοὶ καὶ τοῦτον ἔχει κακὸν ἀποτέλεσμα, ἀνάγκη ὅμως νὰ τὸ προλάβετε, διὰ νὰ μὴν καταντήσῃ εἰς τὴν καγκραίναν· μὴν ἀφήσετε νὰ εὐχαριστῶνται μ’ αὐτὸν τὸν τρόπον οἱ ἀντενεργηταί, ἀλλὰ διορθώσατέ το ὅπως γνωρίζετε. Ὁ ἀδελφὸς κ. Βέρης, στελλόμενος ἐπὶ τούτου αὐτόσε, θέλει σοῦ εἰπεῖ στοματικῶς τὰ περιπλέον· στοχάσου ὅμως τοῦτο, ὅτι ἐγὼ βλέποντας ταλαιπωρούμενον τὸ στράτευμα ἀπὸ τὴν πείναν, κινδυνεύω νὰ ἀποθάνω μὴν ἡξεύροντας τὶ ν’ ἀκολουθήσω· στεῖλε μας καὶ μερικὰ σφακτὰ διὰ τὸ στρατόπεδον πρὸς οἰκονομίαν τῶν στρατιωτῶν, ἐπειδὴ ἀπ’ ἐδώ δἐν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ κᾳμμία οἰκονομία κρέατος.
Οἱ Ἕλληνες δὲν λείπουν καθημερινῶς νὰ κάμνουν τὸ χρέος των κατὰ τοῦ ἐχθροῦ. Προχθὲς ἐφώρμησαν εἰς ἕνα ταμποῦρι τῶν ἐχθρῶν οἱ ἐδικοί μας. Ἔβλαψαν πολὺ τοὺς ἐχθρούς, ἐφονεύθησαν ἀπὸ τοὺς ἐδικοὺς μας ἕνας, ὁ Νικόλτζος Βούλγαρης, καὶ τρεῖς ἀπὸ τὰ ἅλλα σώματα, καὶ ἄλλοι ἕξ ἐπληγώθησαν ἐλαφρά. Ἀποκρίσου μου εἰς ὅσα γράμματα σᾶς ἔγραψα, και στεῖλε μου τὸν Ἀναγνώ στην καὶ γραμματικὸν διότι τοὺς χρειάζομαι· μένω δὲ ἐν τοσούτῳ μ’ ὅλον τὸ σέβας.
τῃ 25 Μαρτίου 1827
ἐκ τοῦ στρατοπέδου τῆς Ἀττικῆς
Ο υἱός σου
Ἰωάννης Θ. Κολοκοτρώνης
Στοχάζομαι ὅτι διὰ τῆς συνεχοῦς παρακινήσεώς σου νὰ ἐξεκίνησαν τὰ πελοποννησιακὰ καὶ σουλ͜ιότικα σώματα, ἀλλὰ καὶ πάλιν πρέπει νὰ τοὺς παρακινήσῃς διὰ νὰ μὴν ἀργοποροῦν, ἐπειδὴ ἡ ποσότης τοῦ στρατεύματος εἶναι καλὸν καὶ διὰ τὴν μερικὴν καὶ διὰ τὴν γενικὴν ὑπόληψιν.
[προσθήκη ἀπὸ ἄλλο χέρι,στὴν α΄ σελίδα:]
ὁ ἀδελφὸς κ. Ῥούκης καὶ λοιποὶ καπεταναῖοι σὲ ἀσπάζονται
[ἐπιγραφὴ διεύθυνσης:]
Τῷ σεβαστῷ μοι πατρὶ Θεοδώρῳ Κολοκοτρώνῃ
εἰς Δαμαλᾶ
[ἐπὶ τοῦ νώτου, ἀπὸ ἄλλο χέρι:]
Ἰωάννης Θ. Κολοκοτρώνης
τῇ 25 Μαρτίου 1827
εἰς τὸ στρατόπεδον τῆς Ἀττικῆς
[ἐπὶ τοῦ νώτου, σὲ ἄλλο σημεῖο:]
28
80
2240