Περίληψη
Ἐπιστολὴ τοῦ Νικήτα Σταματελόπουλου πρὸς τὸν Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, μὲ τὴν ὁποία ἀναφέρεται σὲ ἕνα γράμμα τοῦ «παπᾶ μας», τὸ ὁποῖο μόλις ἔλαβε καὶ κοινοποιεῖ ἀμέσως. Δὲν καταφέραμε νὰ ταυτίσουμε τὸ πρόσωπο τοῦ «παπᾶ»· δὲν φαίνεται ἂν πρόκειται γιὰ πραγματικὸ ἱερωμένο ἢ γιὰ συνθηματικὸ παρωνύμιο. Ἡ ἐπιστολὴ τοῦ ἐν λόγω προσώπου ἐξέπληξε τὸν Νικ. Σταματελόπουλο, ποὺ τὴ θεώρησε ἀλαζονικὴ καὶ ἐπικίνδυνη, καὶ ζητᾶ ἀπὸ τὸν Γενικὸ Ἀρχηγὸ ὁδηγίες γιὰ τὸ πῶς νὰ φερθεῖ: «χρειάζεται μερεμέτι», γράφει καὶ ἐννοεῖ «διόρθωση»· κατὰ πάσα πιθανότητα ἐννοεῖ τιμωρία. Ἀναφέρεται, ἀκόμη, στὴν ὑπόθεση τοῦ Μυστρᾶ, πιθανὸν στὸ ζήτημα ποὺ εἶχε καὶ τοὺς προηγούμενους μῆνες ἀπασχολήσει τὸν Νικηταρᾶ μὲ τὴ συγκομιδὴ τῆς σοδειᾶς ἀπὸ ἀνθρώπους τῶν Γιατράκων καὶ εἶχε ὡς ἀποτέλεσμα τὴ φυγὴ ἀπὸ τὸ στρατόπεδοπολλῶνΜυστριωτῶν στρατιωτῶν (βλ. τὰ σχετ. [1009], [1017]). Ὁ Νικ. Σταματελόπουλος, ἐπειδὴ ἐπρόκειτο νὰ ἀναχωρήσει ἀπὸ τὴ Μεσσηνία, ζητᾶ νὰ τοῦ δοθεῖ ἀποδεικτικὸ γιὰ τὸ χρονικὸ διάστημα ποὺ βρισκόταν στὸ στρατόπεδο, ὥστε νὰ ἐπικυρώσει στὴν ἁρμόδια ἐπιτροπὴ τοὺς λογαριασμούς του. Σὲ προσθήκη, μετὰ τὴν ὑπογραφή του, στέλνει συλλυπητήρια γιὰ τὸν θάνατο τῆς «μακαρίτισσας» –ἀσφαλῶς πρόκειται γιὰ τὴ μητέρα τοῦ Ἀρχηγοῦ Ζαμπία Κολοκοτρώνη, γιὰ τὴν ὁποία δὲν γνωρίζουμε ἀπὸ ἀλλοῦ τὴ χρονολογία θανάτου της (βλ. Κούλα Ξηραδάκη, Γυναῖκες τοῦ ’21, σ. 196). Ἀναφέρεται ἀναλυτικὰ στὴ συγκέντρωση τῆς δεκάτης τοῦ λαδιοῦ, τὴν ὁποία εἶχε διαταχθεῖ νὰ διενεργήσει (βλ. τὰ σχετ. [1029] καὶ [1030]). Ἐπισημαίνει, ἐπιπλέον, ὅτι κάποιος Τζέκερης εἶχε κάνει ζάπτι (: εἶχε ἰδιοποιηθεῖ) τὸ λάδι τοῦ «Ἁγίου Ἠλιὸς» Καλαμάτας (τῆς μονῆς τοῦ Προφήτη Ἠλία). Τέλος, ἀναφέρεται καὶ στὴν Πολιανὴ καὶ σὲ ἄλλα «σεμπρίτικα» χωριά (σπουδαῖα πληροφορία γιὰ τὶς καλλιεργητικὲς σχέσεις στὴν περιοχή), τὰ ὁποῖα ἐπιμένουν στὸ νὰ ἀποδώσουν τὸ ποσὸ ποὺ ἔδιναν καὶ παλαιότερα,γιὰ νὰ μὴ χαλάσουν τὸ «ἀντέτι» (: ἔθιμο). Ἡ ἀνάγνωση τῆς ἡμερομηνίας τοῦ ἐγγράφου εἶναι δυσχερὴς λόγω διόρθωσης τοῦ γραφέα, μὲ πιθανότερη ἐκδοχή, ἂν συσχετιστεῖ τὸ ἔγγραφο καὶ μὲ τοὺς ἀκροβολισμοὺς τοῦ ThomasCochrane στὴν Κορώνη (βλ. σχετ. [1030]), νὰ πρόκειται γιὰ τὴ 17 Νοεμβρίου.
Θεῖε μου
Καὶ προχθὲς μὲ πεζὸν πρὸς τὸν ἀρχιστράτηγον ὁποῦ ἐξαπόστελνον σᾶς ἔγραφον τὰ ἐδῶ. Ἤδη δὲ σᾶς ξαναγράφω καὶ σᾶς περικλείω ἓν γράμμα τοῦ παπά μας, τὸ ὁποῖον ταύτην τὴν ὅραν ἔλαβον. Θεωρεῖτε λοιπὸν τὴν φαντασίαν καὶ τὸ ὕφος του ὁποῦ μοῦ γράφει, διὰ τὸ ὁποῖον σᾶς περικλείω ἵνα ἀποφασίσεται ὅ,τι γνωρίζετε, διότι ὁ κόσμος ἐτρελάθη, θεῖε μου, ἀπὸ ἀλόκοτον φαντασίαν, καὶ διὰ τοῦτο χρειάζεται μερεμέτη. Ἐγὼ, ἀποφάσισον εἰς τὸ νὰ ἀπεράσω εἰς τὰ ἐκεῖ πρῶτον ἵνα καθἡσυχάσω τὲς μεταξύ των διαφονοίες καὶ συνεχεῖς φόνους ὁποῦ ἀκολουθοῦν, δεύτερον, ἵσως τελειοθῆ καὶ ἡ ὑπόθεσις τοῦ Μιστρὸς ὁποῦ ἐλπίζω, ὡς ἀναγκαιοτάτη μου, ὅθεν λοιπὸν σᾶς τὰ κάμνω γνωστὰ ταῦτα, ἵνα τὰ βάλλητε εἰς πράξιν.
Πρὸς τούτοις παρακαλεῖσθε ἵνα μοῦ σταλθῇ τὸ ἀποδεικτικόν μου, ἀπὸ τὸν καιρὸν ὁποῦ μὲ διατάξετε ἀπ’ Ἄ<ρ>γος, καὶ ἦλθον ἐνταῦθα συσταίνων τὸ στρατόπεδον τῆς Μεσσηνίας. Ἡ ποσότις τῶν στρατιωτῶν εἶναι τριακόσιοι ξένοι, οἱ δὲ διακόσιοι ἔφυγον εἰς τὰ τέλη 7βρίου, οἱ ἑκατὸν μένουν ἕως τώρα, διὸ τὸ περιμένω ἄφευκτα, ἵνα στείλω νὰ ἐπικυρώσω τοὺς λογαριασμοὺς μου, περὶ τῶν ὁποίων ἐσυστήθη ἐπιτροπὴ ἵνα θεωρήσῃ λογαριασμοὺς νέους. Οἱ κανονιοβολισμοὶ προχθὲς δέν ἦτον τίποτες παρὰ ἀκροβολισμοὶ τοῦ Κόχραν. Ἕτερα νεότερα κατὰ τὸ παρὸν δέν ἔχω εἰς τὸ νὰ σᾶς εἰδεάσω, εἰμὴ περιμένω ἀνυπομόνως τὴν ποίαν ἐκτέλεσιν θέλετε κάμῃ περὶ τοῦ παπᾶ, καθώς καὶ τὸ τακτικὸν ἀποδεικτικὸν μου, ἐν τοσοῦτῳ δὲ ἀναπροσκυνῶντας σας μένω μὲ τὸ προσῆκον σέβας.
ἐκ τοῦ Φρουτζάλα
Τῇ 17 9βρίου 1827
ὁ ἀνεψιὸς σας
Νικήτας Σταματελόπουλος
Τοιαύτην τὴν στιγμὴν ἔλαβον καὶ ἕτερον γράμμα σας, εἰς τὸ ὁποῖον εἶδον μὲ λείπην τῆς ψυχῆς μου τὸν θάνατον τῆς μακαρίτησας· ὅθεν ζωὴ εἰς ἐλόγου σας καὶ ὑπομονή. Λάδι κατόπιν σᾶς στέλνω, τὲς ψάθες, δέν ἔχομεν ζῶα, καὶ νὰ ἰδῶμεν. Πλὴν εἶναι ἀνάγκη νὰ γράψητε τοῦ Τζέκερη νὰ σᾶς στείλῃ ὅσον λάδι χρειάζεσθε, διότι τὸ ἔκαμεν ζάπ<τ>ι τοῦ Ἁγίου Ἡλιὸς τὸ λάδι, τὸ ὁποῖον ἐμπορεῖ νὰ κάμνῃ ἑκατὸ βαρέλιαις [[λάδι]]. Ἐγώ διὰ νὰ τὸν εὐγάλω γνωρίζεις τὴν αἰτίαν ὁποῦ δέν ἠμπορῶ νὰ τὸ κάμω, διὰ τοῦτο εἰδέασὲ τον εἰς τὸ νὰ σοῦ στείλῃ εἴκοσι βαρέλαις, εἰδὲ ἀλλέως τὰ ἐδῶ λιτριβιὰ κοντέβουν νὰ τελειώσουν, καὶ θὰ ἐρθοῦμεν ἵσα ἵσα μὲ ὀλίγα ἔξοδά μας. Περὶ δὲ τῆς Πολιανῆς καὶ ἄλλων χωρίων τῶν σεμπρίτικων, χθὲς ὠμίλησον μὲ αὐτοὺς διὰ νὰ τὸ ἀποκόψωμεν, καὶ μὲ ἔδωσαν ἑπτακόσια γρόσια, ὡς τὸ παλαιὸν ὁποῦ ἔδιδαν παρακαλῶντες μας μὲ ὅλους τοὺς τρόπους, ἰ δὲ ἐπιμένουν νὰ τάς ἀφήσουν νὰ χαθῶσιν καὶ τὸ ἀντέτη ὅπου ἔδιδαν νὰ μὴν τὸ χαλάσουν, μ’ ὅλον τοῦτο ἐγὼ ἐπιμένω καὶ νὰ ἰδῶ. Τέλος πάντων ἀπὸ τὸν ἐλαιῶνα ἀφοῦ ἐχάσαμεν τῆς Καλαμάτας καὶ τοῦ Ἁγίου Ἡλιός, τίποτες δέν θὰ πάρομεν, μένω.
ὁ ἴδιος
Νικίτας Σταματελόπουλος
[ἐπιγραφὴ διεύθυνσης:]
Νικήτας Σταματελόπουλος
Νοεμβρίου 11 Φρουντζάλα
