Χρονολόγιο Θεόδωρου Κολοκοτρώνη

Γεννιέται ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, τη χρονιά που ξεσπούν τα «Ορλωφικά».

«Εγεννήθηκα εις τα 1770, Απριλίου 3, την δευτέραν της Λαμπρής. Η αποστασία της Πελοποννήσου έγινε εις τα 1769. Εγεννήθηκα εις ένα βουνό, εις ένα δένδρο αποκάτω, εις την παλαιών Μεσσηνίαν, ονομαζόμενον Ραμαβούνι».

Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης σε ηλικία δεκαπέντε ετών είναι ενεργό μέλος ένοπλης ομάδας στην Αρκαδία.

«Σαν εκαθόμαστε εκεί, άλλα μπουλούκια κλέφτες μ’ έβαλαν αρματολό εις την επαρχίαν του Λεονταριού κατά των κλεφτών, και εμπόδιαζα το βιλαέτι με χατίρι. Δεκαπέντε χρονών ήμουν τότε»

Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνη παντρεύεται την Αικατερίνη Καρούσου, κόρη του πρόκριτου Λεονταρίου Δημήτριου Καρούσου.

«Έγινα είκοσι χρονών, υπανδρεύτηκα και επήρα ενός πρώτου προεστού του Λεονταριού, τον οποίον τον χάλασε ένας πασάς εις το Ανάπλι. Έκτισα σπίτια, επήρα προικιό ελιές, αμπέλι, έγινα νοικοκύρης, εφύλαγα και το βιλαέτι»

Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης με την ομάδα του δρα στην περιοχή της Καρύταινας και της Δυτικής Μεσσηνίας, συνεργάτης αλλά και αντίπαλος των Δεληγιάννηδων, της ισχυρής οικογένειας προεστών τη Καρύταινας και σύμμαχος του μπέη της Μάνης Παναγιώτη Κουμουνδούρου.

Καταστρέφεται το αρκαδικό χωριό Βέρβενα από τους Κολοκοτρωναίους και εκδίδεται διαταγή δίωξής τους.

«[…] ανοίξαμεν μπαϊράκι και ετραβήξαμεν κατά τον Άγιο Πέτρο. Εστείλαμεν εις τα Βέρβενα να μας στείλει ψωμί και ζωοτροφίας, και αυτοί μας αποκρίθησαν: “Έχομε βόλια και μπαρούτι”, και επήγαμε και τους χαλάσαμε. Από εκεί απεράσαμε πίσω εις τα Σαμπάζικα. Τότε επρόσταξε ο Πασάς όλες τες επαρχίες διά να έβγουν Τούτκοι και Ρωμαίοι να μας βασέσουν».

Ο Θ. Κολοκοτρώνης με λίγους συντρόφους του περνάει στην Ζάκυνθο.

«Επήγα εις την Ζάκυνθον τον Μάη. Μετά ένα μήνα διατριβής έμαθα ότι ήρθε εις το νησί ο στρατηγός των Ρώσσων Παπαδόπουλος, και με΄έκραξε εις Κορφούς για να μου προβάλει να εμβώ εις την δούλευση»

Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης συμμετέχει στον Ρωσο-οθωμανικό πόλεμο

«Επήρα διαβατήριο, επήγα εις την καθέδρα της Ρεπούπλικας εις τους Κορφούς, εκεί με έδωσαν την άδεια διά να κτυπώ στεριάς και θαλάσσης τους Τούρκους»

Ο Θ. Κολοκοτρώνης σπεύδει να βοηθήσει τον πολιορκούμενο στο Λάλα Αλή Φαρμάκη λόγω οικογενειακής φιλίας.

«Ο πάππος του Αλή Φαρμάκη και ο πάππος ο εδικός μου, Γιάννης Κολοκοτρώνης, ήσαν φίλοι και αδελφοπητοί. Εσκοτώθηκε ο παππούλης μου και ο παππούλης του Αλή Φαρμάκη και έμεινε η φιλία η ίδια εις τον πατέρα μου και εις τον πατέρα του Αλή Φαρμάκη. Ως φίλοι πατρικοί ελάβαμεν και ημείς ανταπόκριση, δεν τον είχα ιδεί προσωπικώς»

Ο Κολοκοτρώνης μάχεται για την κατάληψη της Λευκάδας με ελληνικό σώμα που πολέμησε στο πλευρό των Άγγλων εναντίον των Γάλλων.

Ο Κολοκοτρώνης λαμβάνει τον βαθμό του ταγματάρχη του βρετανικού στρατού

«Επιστρέψαμεν έπειτα εις την Ζάκυνθο και εκεί επροβιβάσθηκα μαγιόρος (ταγματάρχης). 1810, Μαΐου, ήλθαμε εις την Ζάκυνθο»

Ο Θ. Κολοκοτρώνης μυείται στη Φιλική Εταιρεία.

«Την Εταιρίαν με την είπε ο Πάγκαλος. Έπειτα επέρασε ο Αριστείδης και ο Αναγνωσταράς με έφερε γράμμα από την Εταιρία και τότε άρχισα να κατηχώ και εγώ διαφόρους εις την Ζάκυνθο, Κεφαλονιά και διαφόρους καπετανέους Σπετσιώτικων καραβιών και Υδραϊκών…»

Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης λαμβάνει επιστολές από τον «Γενικό Έφορο» της Φιλικής Εταιρείας, Αλέξανδρο Υψηλάντη για την προετοιμασία του Αγώνα.

«εις τα 20 με ήλθαν γράμματα από τον Υψηλάντη διά να είμαι έτοιμος, καθώς και όλοι οι εδικοί μας. 25 Μαρτίου ήτον η ημέρα της γενικής επαναστάσεως. Οι Άγγλοι έμαθαν ότι έλαβα κάτι γράμματα, και ήλθεν η αστυνομία διά να με εξετάσει την νύκτα, αλλ’εγώ τα γράμματα τα είχα φυλάξει»

«Λοιπόν, ευθύς οπού λάβης το παρόν μας, θέλεις φροντίσει να προδιαθέσης και να συνδέσης με τον ιερόν δεσμόν της φιλικής ομονοίας τους καπετανέους οπού γνωρίζεις, τους οποίους θέλεις συμβουλεύσει νσ ετοιμασθώσιν εν ησυχία και ομονοία»

Σχετικά τεκμήρια: [5], [6]

Ο Κολοκοτρώνης μεταβαίνει από την Ζάκυνθο στη Μάνη

«Εις τας 3 Ιανουαρίου ανεχώρησα από την Ζάκυνθον και εις τας 6 έφτασα εις την Σκαρδαμούλα, εις του πατρικού μου φίλου καπετάν Παναγιώτη Μούρτζινου»

Ο Θ. Κολοκοτρώνης με τον Νικηταρά και τον Παπαφλέσσα και σώμα των Μανιατών υπό την ηγεσία του Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη, καταλαμβάνουν την Καλαμάτα και κηρύσσουν την έναρξη της Επανάστασης.

«Εις τας 23 Μαρτίου επιάσαμε τους Τούρκους εις την Καλαμάτα»

Ο Θ. Κολοκοτρώνης μαζί με τον Γρηγόριο Δικαίο μεταβαίνουν στη Σκάλα Μεσσηνίας και εκδίδουν προκήρυξη

«Τας 24 τον Μάρτη 1821 εφθάσαμε εις ένα χωριό της Μεσσηνίας, Σκάλα λεγόκενον […] Όσοι άνδρες ήτον, τους έστειλα πεζοδρόμους, και τους έλεγα: “Σύρτε στα κάστρα, πολιορκήσετε, και σας προφθάσω με τρεις χιλιάδες”»

Σχετικά τεκμήρια: [10]

Μάχη του Βαλτετσίου.

Σχετικά τεκμήρια: [14]

Μάχες των Βέρβαινων και των Δολιανών.

«Το ορδί των Βερβένων τους επήρε από κοντά. Αφού εζύγωσαν κοντά εις τα Δολιανά ετσάκισαν και οι Τούρκοι οπού πολιορκούσαν τον Νικήτα, και έτσι εβγήκε ο Νικήτας με τους ανθρώπους του […] και έτσι εμούδιασαν οι Τούρκοι και δεν εβγήκαν άλλην φορά διά εκστρατείαν»

Πτώση της Τριπολιτσάς μετά από πολύμηνη πολιορκία.

«Η πολυορκία της Τριπολιτζάς πηγαίνει πολλά καλά και κινδυνεύουν να φάγουν όλα τα άλογά τους»

Σχετικά τεκμήρια: [56]

Η τουρκική φρουρά του Ακροκορίνθου παραδίδει το κάστρο στο Θ. Κολοκοτρώνη.

«Τότε έδωσα είδησιν εις εις τους απεσταλμένους της συνελεύσεως και επήρα τρακόσιους από τα διάφορα σώματα, και επήγα εις την πόρτα, και εσταύρωσα με μία σημαία ελληνική την πόρτα και έπειτα τους έμβασα μέσα και έβαλα αυτήν την σημαία απάνου εις το κάστρο»

Μάχη των Δερβενακίων και του Αγιονορίου - Συντριβή του Δράμαλη πασά.

«Τω όντι εφάνητε ως άλλος Λεωνίδας, όστις εκρότησε πόλεμον φρικτόν εις τας Θερμοπύλας με τριακοσίους μόνον άνδρας. Αυτός εις τας Θερμοπύλας, η γενναιότης σας εις τα Ντερβενάκια»

Σχετικά τεκμήρια: [110], [112]

Ο Θ. Κολοκοτρώνης αποστέλλει τελεσίγραφο στους Οθωμανούς του Ναυπλίου για την παράδοσή του

«Το γράμμα το επήγαν του Στάικου, ο Στάικος έκραξε τους Τούρκους και του έδωσε το γράμμα εις τας 29 το εσπέρας»

«σας προσκαλούμεν εις τρεις ώρας να μας παραδώσητε και τον Ιτζ Καλέ, τουναντίον θέλετε γίνει ανάλωμα του πυρός των κανονίσων και δεν το επιθυμιούμεν»

Σχετικά τεκμήρια: [148]

Ο Θ. Κολοκοτρώνης τοποθετείται Αντιπρόεδρος του Εκτελεστικού.

Ο Θ. Κολοκοτρώνη παραιτείται από τη θέση του Αντιπροέδρου του Εκτελεστικού

«Αλλά κύριε! ως καλός πατριώτης πρέπει να στοχασθής ότι με την παραίτησίν σου απρακτεί το Εκτελεστικόν»

Σχετικά τεκμήρια: [176]

Συμφωνία των Α. Λόντου και Α. Ζαΐμη με Θ. Κολοκοτρώνη να εγκαταλείψει το παλαιό εκτελεστικό την Τρίπολη και να παραδοθεί το Ναύπλιο.

«Τότε ήλθε ο Ανδρέας Ζαΐμης και εσμίξαμε απ’ έξω από την Τριπολιτσά. Με είπε να γράψω του Πάνου να παραδώσει το κάστρο. […] έγραψα του Πάνου και το παράδωσε το φρούριον εις τους Ανδρέηδες, όχι εις την κυβέρνηση»

Ο Πάνος Κολοκοτρώνης σκοτώνεται σε σύγκρουση έξω από την Τρίπολη.

«Έστειλαν δύναμιν τον Βάσον με οχτακόσιους, απαντήθηκαν οι στρατιώται με τον Πάνο και εσκοτώθη»

Παραδίδεται στην Τρίπολη ο Θ. Κολοκοτρώνης και υποστηρικτές του.

«[…] με έκαμαν όρκους ότι να πάγω κάτω να συμβιβαστούν τα πράγματα και από αυτά. Ενεμπιστεύθηκα εγώ, επήγα εις τον Ναύπλιο»

«Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης προ ημερών είναι εις Ναύπλιον· επήγεν με μεγάλας υποσχέσεις ότι όλα του τα σφάλματα θέλει συγχωρηθούν. Μανθάνωμε όμως ότι εδιωρίσθη εννεαμελής ανέκλητος επιτροπή, διά να κρίνη πρώτον αυτόν»

Σχετικά τεκμήρια: [223]

Μεταφορά των Θ. Κολοκοτρώνη, Δεληγιανναίων, Π. Παπατσώνη, Αμβρ. Φραντζή κ.ά στην Ύδρα όπου και κρατούνται στη μονή Προφήτη Ηλία.

«Μας εμβαρκάρησαν εις μίαν γολέταν, Γοργώ, ήτον και ο Σκούρτης, και μας επήγαν εις την Ύδρα. Εκαθήσαμεν δύο ημέρες και μας έστειλαν στον Προφήτην Άγιον Ηλίαν, ένα μοναστήρο. Εκαθίσαμεν τέσσερους μήνας»

Απελευθερώνονται και αμνηστεύονται οι ηττημένοι της εμφύλιας σύρραξης. Το Εκτελεστικό αναθέτει στον Κολοκοτρώνη την αρχηγία του στρατιωτικού αγώνα κατά του Ιμπραήμ.

«εις σε Γενναιότατε! εις σε, εις την πολεμικήν εμπειρόαν Σου, και εις τον ενεργώς απ’ αρχής του ιερού τούτου αγώνος αποδεδειγμένον πατριωτισμόν σου, έστρεψε τα όμματα και διά Σεβαστής αυτής επιταγής υπ’ αριθ. 7608 σε διορίζει αρχηγόν του κατά το Νεόκαστρον στρατοπέδου»

Σχετικά τεκμήρια: [233], [234], [235], [237]

Ήττα των Ελλήνων στο Μανιάκι – Θάνατος Γρηγορίου Δικαίου

«Σάς δίνουμε την θληβεράν ήδισην ότι ο εχθρός όρμησε και ης το σόμα του αγίου αρχημαντρήτι και ληπόν αρχηγόν όντας αδίνατι, τους ετζάκησαν και εσκότοσαν τον αρχημαντρήτι»

Σχετικά τεκμήρια: [239], [242], [245]

Ήττα του Κολοκοτρώνη στα Τρίκορφα.

«Όσον λυπηρά και αν είναι η περίστασις, αρχηγοί Έλληνες, δεν πρέπει όμως και να μας απονεκρώση, διότι τότε ο κίνδυνος γίνεται μεγαλήτερος και το κακόν αδιόρθωτον»

Σχετικά τεκμήρια: [337], [367], [369], [373], [377], [380]

Ο Θ. Κολοκοτρώνης συνυπογράφει τη λεγόμενη «πράξη υποταγής» με την οποία το ελληνικό έθνος θέτει την ανεξαρτησία του υπό την υπεράσπιση της Μεγάλης Βρετανίας.

«[…] έκαμε το σχέδιο των αναφορών, και την έστειλε την μία να την υπογράψω εγώ, και την άλλη ο Μιαούλης· την υπογράψαμε. Εννοείτο το έθνος συνασμένο εις Συνέλευση, και έτσι το Βουλευτικό και το Εκτελεστικό υπόγραψαν ως άτομα, όχι ως διοίκησις. Έλεγε ότι τον παρόντα νόμον να εκτελέσουν οι πρόεδροι της ξηράς και της θαλάσσης. Υπογράφθηκα πρόεδρος των ενωμένων επαρχιών της Στερεάς Ελλάδος και αρχιστράτηγος της Ελλάδος. Μιαούλης πρόεδρος των νήσων και ναύαρχος των κατά θάλασσαν ελληνικών δυνάμεων»

Σχετικά τεκμήρια: [399], [402], [407], [422], [435], [455]

Νίκη Κολοκοτρώνη στην περιοχή της Δαβιάς

«Είχα σκοπό να κτυπήσω τους Μύλους της Δαβιάς διά να τους κόψω τις ζωοτροφιές […] Εις τον κάμπο της Δαβιάς εχαλάσμαε οκτώ ή εννιά μύλους, από εκεί άλεθαν και επήγαιναν εις την Τριπολιτσάν»

«Σημαίαι, λάφυρα, και πλήθος αιχμαλώτων έπεσαν εις χείρας των Ελλήνων· οι μύλοι της Δαβιάς κατεκυριεύθησαν, τα σώματα των στρατηγών του Λόντου και Νοταρά εκτύπησαν ταυτοχρόνως και επεριόρισαν στενώτατα τους εν Τριπολιτζά»

Σχετικά τεκμήρια: [489], [496], [506], [509], [511]

Απάντηση του George Canning στον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη και τον Ανδρέα Μιαούλη για το αίτημα Προστασίας προς την Μεγάλη Βρετανία

«έλαβον διά χειρός του καπ. Μιαούλη την επιστολήν ταύτην οποία μ’ εκάμετε την τιμήν να μοι διευθύνετε την μηνολογημένην τη 25 Ιουλίου συνοδεύουσα προκήρυξην σας την οποίαν επιθυμούσατε να καθυποβάλω υπ’ όψιν του Βασιλέως και Κυρίου μας»

Σχετικά τεκμήρια: [588], [589]

Ολοκλήρωση επισκευής του κάστρου της Καρύταινας από τον Θ. Κολοκοτρώνη  και τον γιο του Γενναίο.

«Αν ημπορείς να έφκιανες το κάστρο της Καρύταινας, Γενναίε, ημπόρειε να φυλαχθεί τριγύρω η Καρύταινα, το Φανάρι και όλες οι μεσόγειες επαρχίες»

«Σημείωσε όμως ότι όταν κινηθής να αφήσης να εξακολουθείται το διά το φρούριον έργο σου και να έχης και στρατιώτας»

Σχετικά τεκμήρια: [781], [791]

Θάνατος Γεώργιου Καραϊσκάκη

«Ημέρα πενθιμοτέρα δεν ημπορεί να γίνη ως την σημερινήν δια την Ελλάδα. Όλοι λυπούνται τόν αθάνατον τούτον άνδρα! Όλοι κλαίουν την στέρησιν τοιούτου καλού Συντρόφου! Αλλ’ ούτος μεν ως θνητός έμελε ναποθάνη. Αποθανών δε ες μάρτυς ένδοξος υπέρ Πίστεως και Πατρίδος, απήλθεν εις τας αιωνίας μονάς […]»

Σχετικά τεκμήρια: [899], [901], [907]

Αγώνες των Πελοποννησίων υπό τον Κολοκοτρώνη εναντίον του Ιμπραήμ και των προσκυνημένων.

«Και ότι εγύρισαν οπίσω τα χωριά οπού ήτον προσκυνημένα, και επαίρναμε οπίσω τα προσκυνοχάρτια, και τους δίδομε του έθνους»

Σχετικά τεκμήρια: [950], [953], [955], [1007], [1019], [1032]

Ο Ιω. Καποδίστριας διορίζει τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη μέλος του Συμβουλίου των Πολεμικών

«Η κυβέρνησις γνωρίζουσά σε ως ένα των αξιωτέρων εις τα αφορώντα του πολέμου και επιθυμούσα να ωφεληθή από τας αυτού του κλάδου μακροχρονίους και ικανάς γνώσεις σου, σε προσκαλεί να διαμείνης ενταύθα εις Αίγιναν, όπου καθεδρεύει η κυβέρνησις, ως μέλος του ήδη συστησομένου των πολεμικών συμβουλίου»

Σχετικά τεκμήρια: [1060]

Μετά τη δολοφονία του Ι. Καποδίστρια Ο Θ.  Κολοκοτρώνης δραστηριοποιείται έντονα για τη διατήρηση της τάξης όσο και για την εξεύρεση πολιτικής λύσης.

Σχετικά τεκμήρια: [1082], [1086]

Ο Θ. Κολοκοτρώνης διορίζεται Αρχιστράτηγος της Πελοποννήσου

«Η Κυβέρνησις έχουσα υπόψιν τας υπέρ της ανεξαρτησίας της Πατρίδος πράξεις σας και έχουσα πλήρη πεποίθησιν εις τον μετά ταύτα ζήλον σας, ευηρεστήθη να σας ονομάση αρχιστράτηγον της Πελοποννήσου»

Σχετικά τεκμήρια: [1088]

Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης αρνείται να μετάσχει στη Διοικητική Επιτροπή και έρχεται σε σύγκρουστη μαζί της

«[…] έριξαν την Γερουσία, να κάμουν κυβέρνησιν, επιτροπήν, πέντε, και ο ένας απεφάσισαν και εμένα. Και εγώ αποκρίθηκα: “Δεν είμαι άξιος” […] Και έκαμαν επταμελή επιτροπή τον Υψηλάντη, τον Κωλέττη, τον Μεταξά, τον Μπότσαρη, τον Κολιόπουλο, τον Κουντουριώτη και Ζαΐμη […] Και τότενες έγινε μια προκήρυξις από εμέ εις την Γερουσία, ότι υποχρεωμένοι να υπερασπισθούμε την τιμή μας και ζωή μας και την ιδιοκτησία μας, δεν γνωρίζομεν διά κυβέρνηση την τυραννικήν»

Σχετικά τεκμήρια: [1090]

Ο Κολοκοτρώνης μετέχει στην επταμελή Στρατιωτική Επιτροπή που ορίστηκε με σκοπό να κυβερνήσει τη χώρα μέχρι την έλευση του Όθωνα.

«Εκεί ααποφασίσαμε να γίνει μια στρατιωτική επιτροπή με τον σκοπό να μαζεύσει όλας τας προσόδους και να τας μοιράσει εις όλους με αναλογίαν και τάξιν»

«η σταθερά ένωσις του στρατιωτικού, αφορώσα την αποφυγήν κάθε συγκρούσεων, το ευοικονόμητον των χρεών του και την ασφάλειαν της ιδιοκτησίας και της ησυχίας του πολίτου, καταφεύγει εξ ανάγκης εις τα ακόλουθα μέτρα»

Σχετικά τεκμήρια: [1108]

Ο Θ. Κολοκοτρώνης μετέχει στην υποδοχή του Όθωνα στο Ναύπλιο.

«Ήλθε η ημέρα της εκβάσεως του Βασιλέως και εβγήκα και εγώ και ανταμώθηκα με τον Κουντουριώτη, με τον Κωλέττη, Ζαΐμη και λοιπούς: εφιληθήκαμε. Εβγήκε ο Βασιλέας. Εκινήσαμε και εμβήκαμε εις το Ανάπλι. Εκει επαρουσιασθήκαμε».

Ο Θ. Κολοκοτρώνης παραδίδει το φρούριο της Καρύταινας στον Όθωνα.

«Έπειτα του παρησίασα μιαν αναφορά και του επρόσφερα το κάστρο της Καρύταινας, το οποίον είχα φτιάσει με τα έξοδά μου. Έλεγα εις την αναφορά μου, ότι το κάστρο το έφτιασα διά να χρησιμεύσει εις την ανάγκη της πατρίδος μας, τώρα δεν μου χρησιμεύει πλέον και σας το προσφέρω»

«η Κυβέρνησις της Αυτού Μεγαλειότητος εδέχθη με ιδιαιτέραν ευχαρίστησιν την οποίαν διευθύνατε προς αυτήν προσφοράν υποταγής και αγάπης καθαράς προς την Πατρίδα»

Σχετικά τεκμήρια: [1119]

Σύλληψη των Θ. Κολοκοτρώνη, Δ. Πλαπούτα, Κ. Τζαβέλα και άλλων επιφανών καποδιστριακών.

«Εκεί ήλθαν τη νύχτα, εις τες 7 Σεπτεμβρίου, και με επήρε ο Κλεώπας, μοίραρχος, με σαράντα χωροφύλακες και με επήγε εις το Ιτς Καλέ και με παράδωσε εις τον φρούραρχο και μ’ έβαλαν έξη μήνες μυστική φυλακή, χωρίς να ιδώ άνθρωπον, εκτός του δεσμοφύλακα»

Δίκη των Θ. Κολοκοτρώνη και Δ. Πλαπούτα στο Ναύπλιο που καταλήγει στη θανατική τους καταδίκη.

«Μας κατέβασαν, μας εδιάβασαν την απόφαση. Είδα τόσες φορές τον θάνατο και δεν εφοβήθηκα. Ούτε τότε. Καλλίτερα είναι οπού σκοτώνομαι άδικα, παρά δίκαια»

Ο Όθωνας χορηγεί αμνηστία στους Κολοκοτρώνη και Πλαπούτα και ο Κολοκοτρώνης εγκαθίσταται στην Αθήνα.

«Ο βασιλεύς όταν ανέβηκε εις τον θρόνο, έκαμε διαταγή και μας ελευθέρωσε από αυτήν την φυλακήν, την τόσο άδικη. […] Εκάθησα δυο τρεις ημέρες εις το σπίτι μου και έπειτα ήλθα εις την Αθήνα»

Ο Θ. Κολοκοτρώνης την αφήγησή του στον Γ. Τερτσέτη τα απομνημονεύματά του.

«[…] και έπειτα εκάθησα ήσυχος έως τούτη την ώρα, όπου διηγούμαι αυτά (το καλοκαίρι του έτους 1836)»

Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης πεθαίνει από αποπληξία στο σπίτι του, στην Αθήνα, σε ηλικία 73 ετών.

Το χρονολόγιο για τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη βασίστηκε στο Απομνημόνευμά του καθώς και σε έγγραφα που προέρχονται από το Αρχείο.